Orion blog‎ > ‎

Fietstocht team speciaal voor - filosofische overpeinzingen door Cees Blij

Geplaatst 10 jul. 2017 06:41 door Jelka Bröcheler
Filosofische bespiegelingen van een fietser

Acht leerlingen van de vier scholen, Noord, West, Zuid en Zuidoost, van het Orion College voor voortgezet speciaal onderwijs hebben vier dagen lang gefietst om geld op te halen voor een goed doel. Dit goede doel is de stichting KiKa, kinderen kankervrij. Er is voor dit doel gekozen omdat het leeftijdgenoten van onze leerlingen betreft die door de zware ziekte kanker worden getroffen. Met het geld dat wordt opgehaald kan onderzoek worden gedaan om deze ziekte voorkomen, te bestrijden en te genezen.

Een tweede reden voor dit project is om onze leerlingen persoonlijk te laten groeien. Dan bedoelen we niet in conditioneel opzicht, maar als persoonlijkheid. Met deelname aan dit project leren we de leerlingen dat het je een goed gevoel kan opleveren als je iets voor een ander doet en dus op termijn een gelukkiger leven. Om dat te illustreren laten we hier een passage volgen uit het boek Geluk oftewel The World Book of Happiness:

Een gelukkig leven kan op verschillende manieren worden bereikt. Die manieren kunnen we opdelen in drie grote domeinen:

Het eerste is proberen een ‘plezierig’ leven te leiden, waarbij mensen positieve emoties nastreven door dingen en ervaringen te bemachtigen. Bijvoorbeeld lekker eten, verliefdheid, auto’s, huizen, jachten, reizen, muziek, dans en ontspanning. Maar het plezier dat je aan dergelijke zaken ontleent is niet blijvend. Je moet dan ofwel de dosis verhogen, ofwel een ander plezier zoeken. In de puberteit zijn jongeren veel met deze basisbehoeften bezig.

De tweede manier om een gelukkig leven te leiden is dankzij engagement, waarbij je als mens volledig wordt opgeslorpt door interessant werk of een zelfde soort activiteit. Meestal betekent dit dat je je leven wijdt aan kunst, handel, romantische liefde, hobby’s, gezin, zaak, enzovoort. Als je oprecht van die activiteiten ‘houdt’, kun je ze lang volhouden. Een dergelijk leven schenkt dus een groter psychologisch welbevinden dan het ‘plezierige leven’. Heel vaak ben je daardoor echter te zeer op jezelf geconcentreerd en besteed je onvoldoende aandacht aan dingen buiten jouw interessesfeer, met inbegrip van de meeste mensen die je omringen.


de filosoof op zijn denksteen

De derde grote optie is een ‘betekenisvol leven’ of ‘ethisch leven’ waarin je je wijdt aan ‘waarden die verband houden met het verbeteren van andermans leven’.
Ook hier geldt dat je echte ‘liefde’ moet voelen voor diegenen voor wie je zorgt om uit je zorg geluk te kunnen puren. Doe je het alleen omdat het je ‘plicht’ is, dan levert dat jou niets op.
Vanuit psychologisch standpunt is ons advies (paradoxaal) dat je het best van mensen kunt houden, niet alleen omdat zij dit nodig hebben, maar ook en vooral omdat jij dat nodig hebt om gelukkig te zijn. (José L. Zaccagnini)
Wat wij hiermee willen benadrukken is dat juist binnen het speciaal onderwijs, waar de leerlingen vaak ook bepaalde belemmeringen hebben te overwinnen, er binnen het curriculum veel tijd en aandacht moet worden besteed aan juist de ontwikkeling van de persoonlijkheid en het persoonlijk geluk. Het accepteren en omgaan met een beperking, leren dat je een waardevol persoon bent, leren dat je ook wat voor een ander kunt betekenen. Ook op dit moment is er nog te weinig aandacht voor de diversiteit in aanpak die dit van het onderwijs vergt. Van een activiteit zoals deze, vier dagen fietsen voor een goed doel, leren onze leerlingen oneindig veel meer dan een maand opgehokt in een klas zitten. Denk maar eens in wat een straf dit vaak is voor een kind met ADHD . Orion probeert met dergelijke acties out of the box te denken.

De focus van het onderwijs heeft veel te lang op de beperking gelegen en daar werd iedere keer op gewezen en naar verwezen. Het is alsof er steeds opnieuw zout in een wond gestrooid moest worden, wat doet dat met de psyche van een mens. We hebben te maken met facts of live en daar moeten we met elkaar op de juiste positieve manier mee omgaan. Doordat onze leerlingen vaak tegen onbegrip en problemen zijn opgelopen kost het hen ook meer tijd om verder te kijken dan het eigen belang en er voor een ander te kunnen zijn, terwijl weer anderen de neiging hebben om zichzelf helemaal weg te cijferen en geen eigen persoonlijkheid ontwikkelen.

Ook onze leerlingen mogen en kunnen gelukkig worden en kunnen een betekenisvol leven leiden en soms hebben ze daar een steuntje in de rug bij nodig. Dat steuntje mogen ze accepteren en na deze week nogmaals is bewezen kunnen zij “van het speciaal” onderwijs ook een steun zijn voor anderen.

Cees Blij

Comments