Orion blog

Op deze pagina staan de blog berichten van onze collega's.

Wie zijn de Orion Bloggers? Klik hier ze te leren kennen.

Julia heeft ook een eigen website met haar blog. Klik hier!


  • Fietstocht Team Speciaal Voor - dag 2 door Cees Blij Eerst even over de eerste avond. We hebben na het eten een film gekeken. De inhoud was niet helemaal overeenkomstig het huidige jaargetijde, maar spannend was ie wel. Het vertelde ...
    Geplaatst 14 jun. 2017 02:39 door Jelka Bröcheler
  • Fietstocht Team Speciaal Voor - dag 1 door Cees Blij Iets later dan in de planning stond vertrokken we vanochtend om half 11 vanaf de Orion locatie Zuidoost. Uitgezwaaid door ouders en collega’s en voor het oog van de ...
    Geplaatst 14 jun. 2017 02:35 door Jelka Bröcheler
  • Op zoek naar een beter schoolklimaat - Cees Blij Het schooljaar loopt op z'n eind, al hebben we nog een zeven weken te gaan. Na de voorjaarsvakantie is het één lange droomvlucht naar de zomervakantie. Weer komt er ...
    Geplaatst 7 jun. 2017 04:14 door Jelka Bröcheler
  • Een (typische?) dinsdagochtend - Julia Bakkes Het is dinsdagochtend, half 9, en de klas is al onrustig voordat ik zelf goed en wel met mijn kop koffie in de groep aanwezig ben. De kinderen moeten werk ...
    Geplaatst 7 jun. 2017 02:31 door Jelka Bröcheler
  • Brandnetels en zure bommen - Jenny de Leth Als regelrechte zomerhater kan ik er met mijn kop niet bij dat ik een kleine zonaanbidster op de wereld heb gezet.Wil ik in de zomer zo min mogelijk mijn ...
    Geplaatst 7 jun. 2017 02:43 door Jelka Bröcheler
  • Reis met liefde - Jenny de Leth Je ziet als buschauffeur dat er een meisje bij de bushalte zit op haar rollator en bij de ingang van de gehandicaptenplaats in stapt met een rollator; het gaat een ...
    Geplaatst 10 mei 2017 02:35 door Jelka Bröcheler
  • Zomaar - Jenny de Leth Zomaar...Omdat wij Brenda elke dag zien vallen ons dingen van vooruitgang minder snel op dan de buitenwereld.En dan kan het opeens zomaar gebeuren dat me opvalt hoe lang ...
    Geplaatst 28 mrt. 2017 06:09 door Jelka Bröcheler
  • Pijn - Jenny de Leth Een leuke verrassing voor Brenda vanmiddag; we gingen onverwachts naar de film.Om daar te komen moesten we door een druk bezochte binnenstad heen.Zal het ooit wennen....de starende ...
    Geplaatst 28 mrt. 2017 05:59 door Jelka Bröcheler
  • Passend onderwijs dl.4 Iedereen speciaal - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. IV), een optie op een utopie Iedereen speciaal Het idee van Passend Onderwijs kan ik onderschrijven waar het gaat om het integreren ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 07:01 door Jelka Bröcheler
  • Passend onderwijs dl.3 Ja, en... ipv ja, maar... - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. III), een optie of utopie  ‘Ja, en …’ in plaats van ‘ja, maar…’ Als mensen met elkaar in gesprek gaan, zal geen weldenkend ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:57 door Jelka Bröcheler
  • Als je maar echt wil... - Jenny de Leth Toen Brenda uit haar hersentumor operatie kwam was ze verlamd. Een verhaal dat veel mensen natuurlijk kennen door mijn blogs.In die blogs beschreef ik haar strijd om haar nieuwe ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:49 door Jelka Bröcheler
  • Passend onderwijs dl.2 Weer samen naar school - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. II), een optie of een utopie Weer samen naar school Nederland is tot ver in de jaren ’80 van de vorige eeuw ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:25 door Jelka Bröcheler
  • Passend onderwijs dl.1 Optie of utopie - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. I), een optie of een utopie Passend onderwijs een optie op een utopie? Op 1 augustus 2014 is de wet op het ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:13 door Jelka Bröcheler
  • Een dagje Artis - Jenny de Leth Het begon al goed want terwijl we op het punt staan naar de auto te lopen met de rolstoel merk ik opeens dat de rolstoel twee lekke banden heeft.Dus ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:09 door Jelka Bröcheler
  • Requiem voor een school - Cees Blij Het Orion College aan het Wognumerplantsoen IHet gebouw staat er al bijna honderd jaar.Vele kinderen kregen hier onderwijs.Hier ook speelden en stoeiden ze met elkaar,Op het ...
    Geplaatst 29 apr. 2016 12:24 door Jelka Bröcheler
Berichten 1 - 15 van 34 worden weergegeven. Meer bekijken »



Fietstocht Team Speciaal Voor - dag 2 door Cees Blij

Geplaatst 14 jun. 2017 02:39 door Jelka Bröcheler




Eerst even over de eerste avond. We hebben na het eten een film gekeken. De inhoud was niet helemaal overeenkomstig het huidige jaargetijde, maar spannend was ie wel. Het vertelde het verhaal van een moordzuchtige Sinterklaas. Lekker griezelen gecombineerd met lichamelijke uitputting bleek midden in de nacht een ideale combinatie voor luid in hun droom gillende kinderen. Ondertussen probeerde meester George Thomas met zijn gesnurk het aantal decibellen in een slaapzaal te verbreken. Sommige leerlingen sliepen ondanks dit alles toch de slaap der rechtvaardigen.

’s Ochtends om 6 uur stonden de eerste leerkrachten al weer naast hun luchtbed, ondanks 3 uur slaap. Bij een kop koffie van Hans Wierda, waarin de lepeltjes krom trokken van de sterkte, kwamen de levenskrachten weer naar boven. Na een simpel doch voedzaam ontbijt stonden alle fietsers om half 10 klaar om naar Schagen te fietsen.
We hadden besloten om met twee groepjes te gaan fietsen. Meesters Hans en George met Shauquille, Morinyo, Roche en Luca als eerste groep en juffrouw Laurien, meesters Frank en Cees met Santoshi, Luke en Boaz als tweede team, met een wat rustiger tempo.
Deze dag hield al vanaf de start een belofte in zich. De wind was flink in kracht afgenomen en de zon liet zich vanaf het begin zien. Ondanks dat de nacht kort was geweest zat de stemming er goed in.

We wisten niet dat Noord-Holland zo mooi is. De twee groepjes wielrijders reden afwisselend tussen weilanden en duinranden met zandverstuivingen, bollenvelden en stukjes bos met naaldbomen met naakte stammen en bladderend schors. De weg lag daar bezaaid met dennenappels. Frank en Cees hadden de dag ervoor al de karakteristieke wielrenafscheidingen op onderarm en -been gekweekt, daar kwam deze dag een nieuwe laag bij. Om verbranden te voorkomen smeerden we meerdere malen met factor 50. Maar dit gold ook voor de anderen met een donkere huid.

De tocht ging via Egmond naar Bergen en vervolgens naar Schoorl, waar geluncht werd op camping Bregman. Op het terrein zelf konden we aan mooie picknicktafels de broodjes en het drinken nuttigen. Groep 1 vertrok op het moment dat groep 2 het terrein opreed. Tijdens de korte ontmoeting bleek dat de sfeer in beide groepjes uitstekend was en dat iedereen het goed kon volhouden. Om half twee ging ook de tweede ploeg weer verder. Wat volgde was wel het mooiste stuk van deze etappe, op een oude dijk, zeker 5 meter boven het omringende land ging het naar Warmenhuizen, Tuitjehorn en Dirkshorn. Lichte cumuluswolken voorkwamen dat er een geheel blauwe hemel boven ons stond, maar de temperatuur liep wel op tot zo’n 23°.

Rond 3 uur waren we bij het scoutinghuis in Schagen. Dit gebouw komt niet in aanmerking voor een beoordeling van Rob Geus, maar voor een stel uitgeputte fietsers voldoet het wel. We slepen twee tafels naar buiten en nuttigen later daar een heerlijke pasta met pesto, rucola en kip. Deze maaltijd werd ons ten tweede male aangeboden door de lieflijke Jasmijn en haar duvelstoejager Sietse. Jammer genoeg vonden onze Surinaamse Nederlanders het Tata-eten, ondanks de stukken kip. Het betrof hier echter een serieuze sportmaaltijd met veel koolhydraten.

Als klapstuk van de dag stond er een bezoek aan het plaatselijke zwembad op het programma. Heerlijk vond iedereen dit en heel verfrissend. Als uitgelaten dolfijnen spartelen leerlingen en begeleiders in het ruime zwembad, waar we ook met z’n allen de grote glijbaan beproefden.
Eenmaal thuis van het zwemmen was de behoefte aan slaap om de verloren energie aan te vullen groot onder de leerlingen en meester George rond half 11 was het, behalve de uithalen van George stil in de slaapzaal.

Santoshi slaapt deze nacht met Laurien en Jasmijn bij de ouders van Laurien. Zo kan zij ook een goede en lange nacht in een echt bed maken, voordat morgen de monsteretappe aanbreekt, ook wel de koninginnenrit genoemd, van Schagen naar Almere.

Morgen hoort u het, gaan we het redden, drinken we genoeg, hoe houdt het materiaal zich, willen we voor elkaar werken, Kortom een cliffhanger van jewelste.

Cees Blij

Fietstocht Team Speciaal Voor - dag 1 door Cees Blij

Geplaatst 14 jun. 2017 02:35 door Jelka Bröcheler


Iets later dan in de planning stond vertrokken we vanochtend om half 11 vanaf de Orion locatie Zuidoost. Uitgezwaaid door ouders en collega’s en voor het oog van de filmcamera van RTV-Noord-Holland vertrok een peloton van 8 leerlingen en 5 collega’s voor een sponsortocht van 4 dagen door Noord-Holland en Flevoland. Terwijl we ons op onze carbon, aluminium en stalen rossen hezen, voelden we wat druppels op ons neerdalen. Toen we naar boven keken ontwaarden we daar een helder blauwe hemel met hier en daar een schapenwolkje. Nadere inspectie leerde dat het Waterlanders van ouders waren, die het moeilijk hadden met een scheiding voor 4 dagen van hun lieverdjes. Om te voorkomen dat we verder nat werden zetten we er flink de vaart in. Dat hebben we geweten. Bij de afrit van de fietsbrug over Weespertrekvaart moest Joshua onverwacht remmen om niet met zijn voorganger in botsing te komen. Hij deed dit echter alleen met de voorrem hierbij blokkeerde zijn voorwiel en sloeg hij over het voorwiel van de fiets. Hij belandde met zijn pols op straat en die knapte als een luciferhoutje. Zijn gezicht kwam ook onzacht in aanraking met het wegdek, maar dat leverde slechts een lichte schaafwond op. Nog geen 10 minuten later was de ambulance ter plekke gearriveerd.

Joshua bleek een bikkelharde en met hulp van zijn medefietsers kreeg hij zelfs af en toe een glimlach op zijn gezicht.

Het ambulancepersoneel was goed getraind in het omgaan met deze situatie en zij stelden Joshua gerust, ondertussen legden ze een infuus aan, waardoor hij ook chemisch gekalmeerd raakte. Jasmijn vergezelde Joshua vervolgens naar het ziekenhuis.
Enigszins aangeslagen vervolgden we onze weg, hoewel we eigenlijk nog vrijwel geen meters in de benen hadden.
Via Diemen en langs het Amsterdam-Rijnkanaal kwamen we bij de bruggen naar Noord. Dat was even buffelen en vervolgens landelijk Noord in. Het zag ons al snel groen voor de ogen. Vanuit de weilanden werden we aangestaard door bruine koeienogen, die ons enigszins meewarig leken na te kijken. Ondertussen begonnen we goed op stoom te komen, alleen stond de wind op kop wat de zwaarte van de tocht flink beïnvloedde. Langzaamaan zagen Santoshi en Cees de rest van het peloton een steeds grotere voorsprong nemen, wat gezien de lengte van Santoshi’s benen niet onlogisch is. Het was trouwens een schitterend gezicht om de blauwe karavaan door de landerijen te zien voortglijden.

In plaats van naar Broek in Waterland, wat het eerste deel van het peloton deed, reden Santoshi en Cees langs het Noord-Hollandskanaal richting Purmerend. Bij Ilpendam pakten zij het pontje en verder ging het door de weilanden richting het Twiske. Meester Paul stond met zijn motor langs de weg aan te moedigen. Door deze manoeuvre waren ze als eerste bij de afgesproken plek. Daar wachtte de filmploeg van RTV-NH voor nieuwe opnames, nu van het rijdende peloton, vanuit de auto.

Terwijl we verder fietsen begonnen een aantal fietsers, waaronder Roche en meester George, te klagen dat ze honger kregen. De fourageplek was echter nog een stukje weg. Dit leidde tenslotte bij Roche tot pittige krampaanvallen. Rekken en strekken en veel drinken mochten vrijwel niet meer baten. Dit ging op en af tot we dan eindelijk bij de eetbus waren. Meester Sietse van OC-West verblijdde de hele meute op broodjes en croissants, dat als Zweeds wittebrood in de laatste oorlogsdagen, door de fietsers in ontvangst werd genomen.
Deze pauze deed iedereen goed, ook de volwassenen verwelkomden deze pauze. Om half 4 gingen we op weg voor het laatste stuk naar Assendelft. Rond 5 uur reden we het terrein op van de Wilde Wacht, het scoutinghuis waar we zullen overnachten.
Iedereen hielp vervolgens mee de bagage uit de bus te laden en de slaapzaal in gereedheid te brengen.
Na een warme douche was het tijd om even te chillen en de indrukken van de dag te verwerken.
Jasmijn, onze sterrenkok, zorgde ondertussen voor de bereiding van een heerlijke kip curry, zodat we ook van binnen weer warm werden.
Inmiddels is het 8 uur en gaat zo het avondprogramma beginnen.
Hiermee komt een einde aan de eerste blog van de fietstocht. Santoshi, Luca, Shauquille, Luke, Roche, Morinyo, Boaz hebben zich kranig geweerd en daarbij fietsen ze nu ook voor Joshua, onze onfortuinlijke afvaller. Die we hierbij het beste toewensen en waarvan we hopen dat hij donderdagmiddag bij onze terugkeer aanwezig kan zijn.

Cees Blij

Op zoek naar een beter schoolklimaat - Cees Blij

Geplaatst 7 jun. 2017 04:14 door Jelka Bröcheler


Het schooljaar loopt op z'n eind, al hebben we nog een zeven weken te gaan. Na de voorjaarsvakantie is het één lange droomvlucht naar de zomervakantie. Weer komt er van alles op ons af, naast het dagelijkse lesgeven. De OPP-evaluaties lopen nog door, functioneringsgesprekken, studiedagen op de locaties , opbrengstgesprekken, sportdag, schoolreis, nieuwe aanmeldingen, groepsindeling voor het komend schooljaar. Kortom het kan niet op, maar toch is dit ook leuk en spannend, want probeer het eens zo te zien. Als ik vroeger mijn lepel levertraan moest nemen, zei mijn moeder altijd: 'Denk je eens in dat het naar limonade smaakt,' en verdomd dat hielp. 
Dus probeer het eens van die kant te zien, als iets lekkers, iets leuks, iets uitdagends en niet als iets zwaars, lelijks en zinloos. Iets dat je wordt aangedaan, nee denk het om en zie het als iets dat in het belang van onze leerlingen en jezelf is, probeer er van te genieten. Dat je er zelf van groeit en een betere leerkracht van wordt en dat kan ook nog op je 60ste. Laten we deze reis met elkaar ondernemen. Als je je daarbij aan iemand stoort, spreek die persoon er zelf op aan, op een wijze die je zelf ook zou accepteren en doe het zoals we de leerlingen dienen aan te spreken: op het gedrag en niet op de persoon. Alleen gezamenlijk maken we de school beter, mocht je daar geen arbeidsvreugde meer aan ontlenen, ga dan eens nadenken om iets anders en beters van je leven te maken.

Tot slot viel mijn oog op een column in de krant, die laat ik enigszins aangepast hieronder volgen.

Op zoek naar een beter schoolklimaat
Ben Tiggelaar, gedragsonderzoeker, trainer en publicist, schrijft iedere zaterdag een column in het economiekatern van het NRC. Bij het lezen van zijn column van zaterdag, 18 februari 2016, ontkwam ik er niet aan om een aantal parallellen te zien met de situatie bij ons op school.

In het onderstaande parafraseer ik zijn column. Laat ik vooraf duidelijk stellen dat ik hiermee niemand wil kwetsen, noch met de vinger wijzen. Het is geheel aan de lezer om de tekst te interpreteren en hopelijk erover na te denken, meer zelfinzicht te ontwikkelen en samen met anderen te gaan werken aan een beter schoolklimaat. Dat er wat aan de werksfeer en collegiale verhoudingen mankeert is dus niet een gevoel dat alleen bij mij leeft. Wij willen een groter zelfbewustzijn bieden door erop te wijzen dat we met zijn allen verantwoordelijk zijn voor de werksfeer binnen school. Aan een goede sfeer moet je werken, die ontstaat niet vanzelf. Het is voor mij overduidelijk dat een slechte sfeer op de werkvloer een negatief effect heeft op het leefklimaat in school en klas. Leerlingen zijn daar niet ongevoelig voor en dat heeft weer zijn weerslag op hun gedrag.

Iedereen heeft wel eens een slechte werkdag. Net als ieder ander maakt ook het management fouten en schiet het soms tekort. Daarop kritiek geven die leidt tot verbetering is meer dan welkom. Maar er zijn collega’s die dag in dag uit de sfeer verzieken, mogelijk zonder zich daar altijd zelf bewust van te zijn. Collega’s die steeds opnieuw innovaties en werkdruk opvoeren om de persoonlijke onvrede een uitweg te bieden. Wat doe je als managementteam, maar ook als collega met zulke mensen?

Eerste vraag: Over welke problemen gaat het eigenlijk?
Volgens onderzoekers zijn er drie soorten collega’s die de grootste negatieve invloed hebben:

1. Mensen die weigeren zich in te spannen, die er de kantjes vanaf lopen.
2. Collega’s die voortdurend uiting geven aan hun pessimisme, onzekerheden en irritaties.
3. Werknemers die respectloos met anderen omgaan.

Dezelfde onderzoekers stelden vast dat deze mensen een sterk negatieve invloed hebben op de motivatie, de creativiteit, het welzijn en de prestaties van hun collega’s. Eén rotte appel heeft dus echt meetbaar effect op de rest.

Volgende vraag: wat doe je eraan?

Voorkomen is natuurlijk beter dan genezen, een goede screening aan de poort is één. Het kost tijd en geld. Maar de kosten van het aannemen van een rotte appel blijken in de regel de opbrengsten van je twee best presterende mensen teniet te doen.

Intensieve begeleiding kan helpen wanneer iemand zich ontwikkelt tot steen des aanstoots of collega’s meesleept in negatief gedrag. Allereerst dienen er duidelijke afspraken gemaakt te worden: wat wil je niet meer zien, wat wil je wél zien, dit onder vier ogen. Moedig het gewenste gedrag aan in persoonlijke gesprekjes. Maar wanneer dit niet werkt is steviger ingrijpen nodig. Zoals het geven van een officiële waarschuwing die ook het personeelsdossier ingaat. Of de persoon in kwestie – tijdelijk – buiten het team plaatsen. Vaak tot grote opluchting van de rest van de collega’s.

Soms is overplaatsing of zelfs schorsing de beste remedie. Het beste advies is dan om niet te lang te wachten met het nemen van maatregelen. Hetzelfde geldt wanneer iemand overduidelijk niet past in een werkomgeving, wanneer bijvoorbeeld basale vaardigheden ontbreken of collega’s het probleemgedrag niet langer pikken.

Soms zijn er echter heel andere dingen aan de hand. Soms veranderen goede collega’s door een reorganisatie of slechte behandeling in rotte appels. Soms is het daarom nodig dat je as directeur je excuses aanbiedt voor wat er is gebeurd en kijkt of het mogelijk is een nieuwe start te maken.

En ook komt het voor dat individuen door collega’s worden aangewezen als zondebok, terwijl er in werkelijkheid andere dingen aan de hand zijn. Controleer dus altijd of er echt sprake is van ondermijnend gedrag. Wellicht is het een verkeerd verpakte vraag om hulp.

Gaat het echter overduidelijk om een rotte appel, die vaak al veel te lang op de schaal ligt en ook anderen aansteekt, uit één van de drie genoemde categorieën – zeg maar: lui, negatief of respectloos – wacht dan niet met ingrijpen. Veel directeuren vinden dit rotwerk, maar vrijwel altijd zijn de mensen in je team je oprecht dankbaar. Zeker als ze klaar zijn met het gevecht met hun vaak onterechte loyaliteit. En dat maak je als directeur ook niet dagelijks mee.

In wezen zijn wij met elkaar verantwoordelijk voor een positief werkklimaat en goede onderlinge collegiale verhoudingen. Wat ik de laatste tijd weer veel te vaak de kop op zie steken, is het in eerste instantie negatief reageren op voorstellen ter verbetering van het onderwijs en daarnaast dat het affakkelen van collega’s een sport op zich aan het worden is.

Mocht je jezelf, staand voor de spiegel, herkennen in één van de drie categorieën dan is nu de tijd gekomen om aan jezelf te gaan werken, voordat je er door een ander op gewezen wordt. Probeer daarbij ook in gedachten te houden dat:

a. een mens sneller de splinter in andermans oog ziet dan de balk in het eigen,
b. dat het nu eenmaal makkelijker is jezelf te veranderen dan een ander,
c. dat de blik op een half vol glas meer voldoening geeft dan hetzelfde glas als half leeg te ervaren.

Ik maak me best wel zorgen om de boosheid, rancune en angst die er in onze maatschappij leeft de laatste jaren. Trump, Wilders, Le Pen en anderen spelen daar op een cynische en gevaarlijke wijze op in. Besef echter wel dat we het de afgelopen 70 jaar nog nooit zo goed hebben gehad, zeker in dit land. Laten wij, opvoeders der jeugd, in ieder geval positivisme blijven uitstralen.

Zelf lukt het mij na bijna 40 jaar werken in het onderwijs nog altijd het onderstaand adagium voor ogen te houden:

“It’s our duty to be positive,” zegt Karl Popper, logicus en wetenschapsfilosoof.

En tenslotte is er natuurlijk altijd het archetype der schoolmeesters, Theo Thijssen, die het vak leerde op Amsterdamse armenscholen, die de kinderziel wist te doorgronden:

“Wat telt is de liefde, de rest is onzin,” schrijft Theo Thijssen in de Gelukkige Klas.

Laat de aanstaande lente in de natuur ook toe in je hart en binnen de schoolmuren.

Cees Blij

Een (typische?) dinsdagochtend - Julia Bakkes

Geplaatst 7 jun. 2017 02:31 door Jelka Bröcheler

Het is dinsdagochtend, half 9, en de klas is al onrustig voordat ik zelf goed en wel met mijn kop koffie in de groep aanwezig ben. De kinderen moeten werk verbeteren en anders werken in een werkboekje.  Maar ik voel de onrust. Er is weinig concentratie bij mijn groep 3-ers op het werk en veel concentratie op elkaar. Concentratie die aan het uitmonden is tot frustratie en conflict. Kinderen staan op, raken elkaar aan, praten onvriendelijk en lopen (rennen, rollen) door de groep. Ik laat het even op zijn beloop, ga vooraan in de klas op de instructietafel zitten en kijk. En luister. Tot ik merk dat mijn eigen hartslag verhoogt. Ik kijk op mijn fitbit en zie een hartslag van 98 staan. “Fat burn”, staat ernaast. Ik irriteer me. Het teken om actie te ondernemen.

Met een klap in mijn handen, vervolgens een vinger naar mijn lippen ter stilte en daarna het wijzen naar het rode stoplicht op het bord, heb ik zonder een woord te zeggen alle kinderen stil. Ik gebaar een enkeling nog om ook daadwerkelijk op de stoel te gaan zitten en begin dan met praten. Op fluistertoon.

“Doe je werkboekje maar dicht, ruim je potlood op en kijk even mijn kant op. Deze ongezellige gekkigheid heb ik geen zin in vandaag.” Hoewel een enkeling nog last lijkt te hebben van zijn impulsen en een strenge blik toegeworpen moet krijgen, ruimt iedereen zijn tafel op. Ze zitten klaar in de luisterhouding en kijken vol verwachting mijn kant op. Zal de juf een preek geven? Zal ze boos zijn? Zal ze straf geven? En is die straf dan voor iedereen of alleen voor de kinderen die zich niet aan de regels hielden? Hoe lang zullen we stil moeten zitten?

Ik twijfel zelf over al die vragen terwijl ik met mijn strenge juffenblik mijn klas in kijk. Ik besluit het roer om te gooien. “Goed”, zeg ik, om mijzelf nog even wat extra seconden te geven om na te denken. “Het is me nu helemaal duidelijk. Wij moeten oefenen met vriendelijk samenwerken.” Ik loop naar de kast achterin de klas en tover de ipads tevoorschijn. Er gaat een golf van verbazing door de klas. De ipads, dat hadden ze niet zien aankomen!

Op het bord schrijf ik drie softwarespellen van de methodes, zogenaamde ‘leerspellen’ zoals ik dat met de groep genoemd heb, op het bord. We bespreken welk vak je oefent met welk spel en wat verstandig is om te spelen. En dan gaan we het gesprek aan over het sociale aspect. Samenwerken. Want er zijn 5 ipads, 1 computer en twaalf cluster 4 jongentjes. Hoe moeten we dat aanpakken?

“Met twee op een ipad en twee op de computer,” zegt een jongen meteen. Maar hoe doe je dat dan? De kinderen komen met allerlei oplossingen. Een oplossing is om beurten een spel spelen of om beurten bijvoorbeeld 5 minuten spelen, die ze bij kunnen houden op het digibord. Een andere jongen komt met een creatieve oplossing “Ik werk op groep 4 niveau en hij zit pas net in groep 3 dus ik zou voor hem een spel voor kunnen doen en dan kan hij het daarna zelf!”

Ik laat de kinderen onder mijn toeziend oog tweetallen maken. Ze gaan direct op een gemotiveerde wijze aan de slag. Er wordt geleerd en er wordt vooral gelachen en plezier gemaakt. Mijn klas is weer blij en ik voel me een trotse juf, met een gezonde hartslag.

De rest van de ochtend? Meer samenwerken! Allerlei leermaterialen worden al samenwerkend ontdekt. Dat werkboekje laat ik voor nu even zitten. Volgens mij hebben ze deze ochtend veel meer geleerd.


Meer blogs lezen van Juf Juul? Klik hier om naar de site te gaan!

Brandnetels en zure bommen - Jenny de Leth

Geplaatst 31 mei 2017 00:28 door Jelka Bröcheler   [ 7 jun. 2017 02:43 bijgewerkt ]

Als regelrechte zomerhater kan ik er met mijn kop niet bij dat ik een kleine zonaanbidster op de wereld heb gezet.
Wil ik in de zomer zo min mogelijk mijn huis uit komen, Brenda kan je niet gelukkiger maken dan dat je zegt dat ze lekker buiten mag spelen.
Goed ingesmeerd en met een coole pet op haar hoofd loopt ze dan naar buiten en haalt haar vriendinnetjes op die vlakbij wonen.
Jaaaa.....lees die laatste zin nog maar eens rustig over en wat valt dan op?
Ze loopt naar buiten!
Geen rolstoel, geen rollator maar gewoon lopen!

Natuurlijk niet zoals wij en er zal ook best een valpartij tussen zitten maar dit is wat wij altijd hebben gezegd ; Brenda zal op haar manier weer gaan lopen!
Nou dus daar ging mevrouw gisterenavond nog even na het eten en met de belofte dat ze kwart over 7 weer thuis zou zijn zwaaide ik haar uit.
Om een kwartier later gillend en huilend van de pijn weer aan de deur te staan...
Ze had heel lief voor een ander meisje de bal uit de bosjes willen pakken , verloor haar evenwicht en viel pardoes in de struiken vol met brandnetels....
En als echte zomerliefhebster had ze een korte broek aan....
Haar hele benen zaten vol met gezwollen witte plekken en huilend en gillend stond ze even later in de badkamer waar ik haar benen met een washandje met koud water wat schoon gedept heb en stonden Alex en ik even later haar benen helemaal in te smeren met tandpasta om de ergste pijn te verzachten.
Snel op bed liggen want ze was helemaal beroerd van de pijn en snikkend vroeg ze of ze tante Jolanda mocht bellen want die wist haar altijd zo rustig te praten....
Na een telefonisch consult met Jolanda kregen we nog de snelle tip over augurkensap en werd ome André gebeld want die moest toch ook wel even deelgenoot worden in dit afschuwelijke leed.
En toen ook nog moeder Ank opbelde was al het leed geleden en was het huilen gelukkig gestopt.
Alex was ondertussen haar benen aan het insmeren met schijfjes augurk en dat haalde de resterende pijn uit haar benen en rustig ging ze slapen; geurend als een zure bom....

Vanmorgen maakte ik haar wakker met de woorden; goedemorgen zuur bommetje hoe is het met je benen?
Dat ging goed totdat er een broek overheen moest...
Want doordat ze nu helemaal vol zat met rode bulten ipv witte kon ik haar niet insmeren met zonnebrandcreme en kon ze dus ook geen korte broek aan naar school.

Huilend zei ze dat het zo'n pijn deed op haar huid en toen we later naar de badkamer liepen zei ze dat ze zich zo beroerd voelde...
Omdat ik vandaag toch vrij ben hou ik haar een dagje thuis op de bank en gaan we zo eerst even langs de huisartsenpost om even een blik te laten werpen over haar benen.
Weer los kunnen lopen is goed voor haar zelfvertrouwen en maakt haar gelukkig maar ik denk niet dat ze dat nog een keer zal gaan combineren met een duik in de brandnetels,  want zo vertelde ze me: 'Ik heb mijn lesje wel geleerd mama; de volgende keer pakken ze de bal maar lekker zelf!'

Jenny

Reis met liefde - Jenny de Leth

Geplaatst 10 mei 2017 02:35 door Jelka Bröcheler


Je ziet als buschauffeur dat er een meisje bij de bushalte zit op haar rollator en bij de ingang van de gehandicaptenplaats in stapt met een rollator; het gaat een beetje moeilijk want echt goed tegen de rand aan is er niet geparkeerd waardoor haar voet wegzakt in het gat tussen de drempel en de bus.
Bij aankomst drukt hetzelfde meisje op de speciale blauwe stopknop zodat de chauffeur weet dat er iemand uit wil die een handicap heeft.
IK zou dan als chauffeur zijnde de bus zo dicht mogelijk tegen de speciaal verhoogde stoepranden van de bushalte aanzetten...deze chauffeur echter niet...
Sterker nog er zat zeker 40 cm ruimte er tussen...


Snel nadenken...moet ik de hele bus goed laten zetten of gok ik dat ze het wel red...wat er eerst uit; de rollator of Brenda of ik....niet ik want ze is als de dood dat de bus wegrijd als ik buiten sta en zij er nog in zit....dan maar eerst Brenda terwijl ik de deur blokkeer zodat hij niet per ongeluk dicht gaat....met een reuzenstap komt ze gelukkig verticaal op de bushalte terecht maar ik moet haar loslaten omdat de rollator er ook nog uit moet....zwaaiend probeert ze haar evenwicht te houden wat gelukkig lukt en ik snauw tegen de buschauffeur dat ie lekker slim bezig is en stap uit zonder te groeten....bal gehakt....de weg naar huis leg ik gebogen af, want Brenda heeft haar voet verzwikt en zit daarom op het stoeltje van haar rollator en ik dus moet ik haar duwen...volgende keer misschien maar gewoon haar rolstoel meenemen. Dan is er gewoon geen keuze; dan had de chauffeur opnieuw aan moeten komen rijden zodat de bus gelijk stond met de stoephalte.


Maar gelukkig had die reis ook mooie momenten; naar Amsterdam toe hadden we een hele lieve buschauffeur die rustig wachtte tot Brenda en ik inclusief de rollator netjes geïnstalleerd waren op een dubbele zitplaats.

In Amsterdam werd eerst iedereen er uit gelaten en reed hij lief door zodat we konden uitstappen vlakbij de lift.


Eerst beneden in de stationshal een lekkere ijskoffie bij Starbucks gehaald waar Brenda zo gek op is en waar we weer een flinke bezienswaardigheid waren: 'Ik geloof dat je maar even een dansje moet doen wijfie dan hebben ze reden om je zo aan te staren', grapte ik. Want ik zeg altijd maar zo: 'Zonder humor is het allemaal al zwaar genoeg.'

Daarna de ellenlange weg (normaal valt hij wel mee, maar met een rollator is ie best wel lang) naar het Victoria Hotel waar de volgende bus stond.


Onderweg nog vol bewondering naar een mevrouw met een knalrode baret op haar hoofd gekeken. We hebben haar ook een compliment gegeven; zo mooi stond ie! Vlak daarna zagen we een stel prachtige rode lakschoenen met bloemen er op voorbij  komen en ook die mevrouw kreeg een compliment van Brenda. Wat een heerlijk kind heb ik toch denk ik dan op zo'n moment!

Ik heb haar opgevoed met het motto; complimentjes geven kost jou niks, maar je maakt de ander er wel heel blij mee!


Bij de volgende bus werd netjes de achterdeur open gedaan zodat we rustig in konden stappen maar deed haar buskaart het niet meer.

Geen probleem zei de buschauffeur ga maar lekker zitten voor deze ene keer.

Nou dat was een bof natuurlijk!


Bij de halte aangekomen werd er weer netjes gewacht tot we veilig op de halte stonden en moesten we 15 minuten lopen waarna Brenda 8 trappen omhoog moest klauteren wat ze heel erg goed deed. De krachttraining op school werpt zeer zeker z'n vruchten af!

De heerlijke taart en chocomelk op de verjaardag waar we deze wereldreis voor hadden gemaakt, maakte de reis meer dan waard voor Brenda en vol goede moed gingen we weer op de terug weg.


Weer troffen we het met de buschauffeur en ook de meneer bij het invalidentoilet op Amsterdam-Centraal was heel erg behulpzaam en eigenlijk was alleen de laatste buschauffeur een minpuntje op onze reis.


Maar kijk toch eens wat een ontzettende lieve en behulpzame mensen er verder vandaag op ons pad zijn gekomen!


Dat vind ik toch altijd het mooie aan deze levensles met de handicap van Brenda; hoe mooi het pad wel niet is en vol zit met lieve, vrolijke en behulpzame bekende en onbekende mensen die ervoor zorgen dat deze levensles een stuk minder verdrietig is en juist prachtig verlicht is met zo ontzettend veel liefde!


Jenny de Leth

Zomaar - Jenny de Leth

Geplaatst 28 mrt. 2017 06:09 door Jelka Bröcheler


Zomaar...

Omdat wij Brenda elke dag zien vallen ons dingen van vooruitgang minder snel op dan de buitenwereld.
En dan kan het opeens zomaar gebeuren dat me opvalt hoe lang haar haren opeens worden...
Wat echt een heel groot geschenk van mijn kant is daar ik echt een fobie voor losse lange mensenharen heb...
En al gruwel ik nog steeds als ik haar losse haren op de grond zie liggen of op de bank dan nog mag ze haar haren laten groeien want ik doe alles voor haar dus ook over mijn harengruwel heen stappen...

Zie ik opeens dat haar driewieler niet meer van die speciale voetbakken heeft maar doodnormale fietstrappers wat een enorme vooruitgang betekent voor de terugkomende kracht in haar benen en haar motoriek...
Gaat ze opeens zomaar alleen de douchecabine in en gaat zelf op haar douchestoel zitten...
Zie ik opeens op paardrijden dat ze zelf de teugels in haar handen heeft en zelf stuurt, wat normaal een begeleider altijd deed...
Dat haar hoofd minder alle kanten opgaat met draven....
Dat ze nog maar 1 begeleider bij haar heeft lopen in plaats van 4....


Zie ik opeens op ballet dat ze op haar manier pirouettes loopt te draaien zonder de steun van de barre...
Probeert om net als de andere meisjes op haar tenen te trippelen, want dat doe je als ballerina....

Zie ik dat ze op verjaardagen gezellig met de andere kinderen mee naar boven gaat - wat een paar jaar geleden nog ondenkbaar was, omdat ze door andere kinderen vies bekeken werd en te min gevonden werd vanwege haar handicap...
Vrolijk babbelend met de andere kinderen gaat ze zelfstandig en lopend de trap op en kan ik zomaar in de huiskamer blijven zitten bij de andere visite....
Staat iedereen in diezelfde huiskamer stomverbaasd te kijken over hoe goed ze toch vooruit gegaan is sinds vorig jaar...

Krijg ik van haar fysiotherapeut te horen dat ze op de loopband 1,5 kilometer heeft gelopen in 20 minuten en wat een verschil dat is met 7 jaar geleden toen ze nog een slap verlamd kleutertje was....

Huppelt (!) ze op haar manier door de huiskamer omdat ze zo blij is...

Laat ze zomaar de hond voor me uit want dat kan, want ze loopt steeds meer met haar rollator...
Stof ik elke week braaf de bijna ongebruikte rolstoel af die eenzaam in de gang staat...
Gaan we naar Valkenburg en gewoon zomaar zonder rolstoel want ze gaat als een speer met haar rollator...
Droom ik stiekem over de dag dat we hier lopen en ze voor ons uit zal rennen zonder rollator want dat dat gebeurt daar geloof ik in.

Kijk maar eens wat ze de afgelopen 7 jaar wel niet bereikt heeft....

Kijk ik naar haar gezichtje en besef opeens dat haar ooit zo scheve gezichtje weer helemaal rechtgetrokken is en zie ik opeens wat een schoonheid dit meisje gaat worden...

En zomaar ben ik opeens intens dankbaar voor al het goede dat op ons pad is gekomen en dat we haar mochten houden....

Ben ik dankbaar voor ons mooie gezin en ons fijne leven en geef haar een dikke zoen... zomaar....


Pijn - Jenny de Leth

Geplaatst 28 mrt. 2017 05:59 door Jelka Bröcheler   [ 28 mrt. 2017 05:59 bijgewerkt ]


Een leuke verrassing voor Brenda vanmiddag; we gingen onverwachts naar de film.

Om daar te komen moesten we door een druk bezochte binnenstad heen.
Zal het ooit wennen....
de starende blikken van zowel kinderen als volwassenen...
het gesmoes en gelach als mijn grootste schat in haar rolstoel voorbij komt...
het weten en zien in de blikken van mensen dat er niet positief over haar geoordeeld word....
ze is zo mooi...zo lief ...
maar het enige dat mensen zien is de rolstoel en haar scheve mond en haar iets grotere oog...
niemand die verder kijkt en haar blijdschap en vrolijkheid ziet....
naar haar opgewekte gebabbel luistert, want o wat was de film leuk geweest mama...
haar mooie loshangende haren waar ze zo trots op is omdat het al zo lang is ...
of haar blauwe ogenschaduw die haar zo mooi staat en waardoor ze zich erg volwassen voelt....

het blijft zeer doen...zal het ooit wennen.....ik denk het niet..

Passend onderwijs dl.4 Iedereen speciaal - Cees Blij

Geplaatst 19 jul. 2016 07:01 door Jelka Bröcheler


Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. IV), een optie op een utopie

Iedereen speciaal

Het idee van Passend Onderwijs kan ik onderschrijven waar het gaat om het integreren van leerlingen met een beperking in het regulier onderwijs. Om Passend Onderwijs tot een succes te maken zal het regulier onderwijs echter elementen van het speciaal onderwijs moeten integreren in de dagelijkse onderwijspraktijk. Daartoe zullen directies en teams van de scholen zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen. Van belang is dat men een hoog ambitieniveau koppelt aan niet te hoge doelen en voorlopig met pilots werkt met individuele leerlingen. De integratie kan niet succesvol verlopen zonder menselijke factoren zoals toewijding, inzet, ambitie, verbondenheid, samenwerking en doorzettingsvermogen. Het gezamenlijke belang dient voorop te staan, al het andere is hieraan ondergeschikt.  

Vroegtijdige onderkenning van de problematiek is noodzakelijk, maar zonder dat dit tot de etikettering leidt waarop de huidige uitsluitingsprocedures gebaseerd zijn. Het is daarom belangrijk dat de constatering van een ondersteuningsbehoefte direct gekoppeld wordt aan handelingsadviezen. Voor goede diagnostiek zou het welkom zijn om teams uit te breiden met een orthopedagoog of schoolpsycholoog en een zorgcoördinator. Mogelijk kan deze kennis in de toekomst betrokken worden uit de scholen voor (V)SO binnen het samenwerkingsverband. Orion zal zijn speciale scholen meer en meer gaan omvormen tot een expertisecentrum. Hiermee maakt ze haar kennis beschikbaar voor het hele onderwijsveld.

Ervaring leert dat met name op het gebied van de sociale integratie positieve effecten van passend onderwijs effecten te zien zijn in de klas. In landen waar inclusief onderwijs al langer functioneert, valt dat in de praktijk te constateren. Het is daar vanzelfsprekend dat de buurjongen met het syndroom van Down, LVB of autisme naar dezelfde school als de andere buurtkinderen gaat.

Scholing van teams en individuen is heel belangrijk om meer grip te krijgen op de dagelijkse onderwijspraktijk van het werken in een groep met leerlingen met grote niveauverschillen op cognitief, sociaal en emotioneel gebied.

Extra kennis en ondersteuning in het team opnemen is onontbeerlijk. Met de introductie van een orthopedagoog, zorgcoördinator en schoolarts kan een multidisciplinair team worden samengesteld. Mogelijk kan dit voor een deel bekostigd worden door het extra budget dat geïndiceerde leerlingen meenemen. Dit is een voorwaarde om de integratie tot een succes te maken. Bij leerlingen met LVB bestaat een verhoogde kans dat ze op meerdere ontwikkelingsaspecten extra aandacht nodig hebben. Naast de cognitie geldt dit ook voor de sociale en emotionele ontwikkeling, vaak is dat enigszins afwijkend, maar ook vertraagd ten opzichte van leeftijdgenoten. Tevens hebben ouders van deze leerlingen zelf al een ondersteuningsbehoefte bij acceptatie van de beperking en het ermee leren omgaan. Maar vaak hebben de ouders zelf ook een achterstand in ontwikkelingsniveau en sociaal maatschappelijke status. Leerkrachten die langer dan één generatie binnen het SO werken krijgen met enige regelmaat de kinderen van oud-leerlingen in de klas. Binnen de reguliere scholen krijgt de zorgcoördinator dan ook een noodzakelijke rol in de ouderbegeleiding.

De integratie betekent eveneens aanpassingen aan curriculum. Leerlingen met een LVB reiken wat betreft de leerstof niet verder dan hooguit groep 5 basisonderwijs. Begrijpend lezen, redeneervragen, en rekenen, met name automatiseren en getalinzicht, zijn zwak ontwikkeld. Dit betekent dat er anders naar de waardering van schoolprestaties gekeken dient te worden door het gehele onderwijs inclusief de inspectie. De dictatuur van de Cito-scores zal moeten worden ingeperkt. Het streven naar hoge gemiddeldes van boven 537, kan niet langer worden gezien als een teken van excellentie. Het gaat erom individuele leerlingen naar vermogen te laten presteren.

Door de komst van meer leerlingen waarvan geen topprestaties verwacht kan worden op de leervakken zal er ook waardering voor andere vaardigheden dienen te komen. Ook in de variëteit van de vakken zal verandering moeten komen. Zo zal er meer aandacht nodig zijn voor de praktische vakken, maar ook voor leerstofgebied overstijgende vakken als leren leren en sociale vaardigheden.

Om leerlingen met een LVB voldoende begeleiding te kunnen bieden zullen klassen de grootte van 20 leerlingen per groep niet te boven dienen te gaan. Leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte nemen weliswaar een groter budget mee, dan nog wordt het binnen het huidige systeem bijna onmogelijk om de klassendeler zo ver terug te schroeven. Wel kan er creatief omgegaan worden met de middelen door leerlingen van een zorgzwaarte te voorzien. Zo kan er binnen school gevarieerd worden in klassengrootte en kunnen collega’s die meer affiniteit hebben met leerlingen het bieden van structuur en ondersteuning daar ook voor kiezen. Een andere collega die meer gericht is op daadwerkelijke kennisoverdracht kan dan kiezen voor de grotere groep. In Italië, waar vrijwel het gehele onderwijs inclusief is, kiest men ervoor leerkrachten verantwoordelijk te maken voor drie of vier leerlingen en die dan in de groep en deels erbuiten te begeleiden. Dit kunnen ze een aantal jaar doen en vervolgens weer voor de groep gaan staan. Tijdens de periode als begeleider hebben ze ook de mogelijkheid om zich te scholen in de verschillende problematiek, kennis die ze meenemen als ze weer voor de groep komen.

Een andere mogelijkheid is om een gehele groep te vormen van LVB-leerlingen, maar dat is niet wenselijk, omdat dit snel stigmatisering in de hand werkt. Ouders zullen daar ook verzet tegen aantekenen.

Laten we niet vergeten dat het huidige reguliere onderwijs zelf verre van gelijkwaardig is. Er zijn scholen met een eigen visie zoals het Montessori-  of Daltononderwijs. Maar er zijn ook zwarte en witte scholen, die vanwege hun populatie in hun organisatie, inzet van mensen en middelen andere accenten moeten leggen. Er zijn scholen waarvan 80% van de leerlingen uitstroomt naar VWO en gymnasium en er zijn scholen waarvan 80% uitstroomt naar VMBO. Individuele vrijheid voor scholen om te bepalen of ze een leerling kunnen plaatsen of behouden is belangrijk. We hebben duidelijk te maken met verschil in draagkracht, omdat de draaglast nu al in de ene school veel hoger is dan de ander.

Heel belangrijk is dan ook om leerlingen met een grotere ondersteuningsbehoefte te plaatsen bij leerkrachten die zich er voor hebben aangemeld en waarvan de verwachting is dat ze het ook aankunnen.

Cees Blij

Passend onderwijs dl.3 Ja, en... ipv ja, maar... - Cees Blij

Geplaatst 19 jul. 2016 06:57 door Jelka Bröcheler

Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. III), een optie of utopie

 ‘Ja, en …’ in plaats van ‘ja, maar…’

Als mensen met elkaar in gesprek gaan, zal geen weldenkend mens zeggen dat er mensen uitgesloten mogen worden laat staan kinderen, toch is dit iets wat met enige regelmaat gebeurt met leerlingen die niet binnen het systeem van de school kunnen meekomen. Voor die leerlingen is een heel systeem opgetuigd van allerlei speciale vormen van onderwijs, waar de kinderen met gelijkgestemden onderwijs krijgen dat aansluit bij hun ondersteuningsbehoefte.

Zo wordt het positief verwoord, tegelijkertijd is het ook een vorm van exclusie, want ze mogen niet meedoen de groep, voor hen zijn aparte locaties ingericht, vaak op flinke afstand van huis. Dit kan anders.

Allereerst dient men er in de school van overtuigd te zijn dat ook leerlingen met een grotere ondersteuningsbehoefte deel mogen uitmaken van de leergemeenschap die de school vormt. Een term die beter veranderd kan worden in leefgemeenschap, want heden ten dage worden op school niet alleen maar de cognitieve vakken geleerd sociale ontwikkeling en emotionele groei nemen ook een belangrijk deel van de schooltijd en het curriculum in beslag. Er dient een schoolklimaat te ontstaan waar alle leerlingen zich thuis kunnen voelen, waar ze veilig zijn en waar zij het onderwijs kunnen krijgen dat tegemoet komt aan hun behoeften en mogelijkheden.

De directie van de reguliere school zal studiedagen dienen te organiseren waarop vrijuit over dit thema gesproken kan worden. Daarbij is het verkrijgen van draagvlak een eerste vereiste. Daarbij zullen constructen waarin mensen denken ontdekt moeten worden. Deze constructen komen tot stand door ervaringen in het persoonlijke en professionele leven. Het zijn aannames waarvan men zich in het dagelijks denken en handelen niet bewust is. De manier waarop onderwijsprofessionals denken over leerlingen heeft invloed op de manier waarop ze met leerlingen omgaan. Het is van belang op het moment dat mensen: ‘ja, maar …’ zeggen, te achterhalen welk onderliggend construct daar achter zit. Het is deze waardestarheid die van negatieve invloed kan zijn op de lesvreugde van de leerkracht, maar daaruit volgend ook die van de leerling. Onderzoek heeft aangetoond dat ook de leerkracht vooronderstellingen kent, waardoor de leerlingen niet tot optimale prestaties worden gebracht.

Alles is veel voor wie niet veel verwacht.

Het leven houdt zijn wonderen verborgen

Tot het ze, opeens, toont in hun hogen staat.

Laten de leerkrachten deze woorden van J.C. Bloem in gedachten houden.







De Dapperstraat

Cees Blij

1-10 of 34