Orion blog

Op deze pagina staan de blog berichten van onze collega's.

Wie zijn de Orion Bloggers? Klik hier ze te leren kennen.

Julia heeft ook een eigen website met haar blog. Klik hier!


  • Passend onderwijs dl.4 Iedereen speciaal - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. IV), een optie op een utopie Iedereen speciaal Het idee van Passend Onderwijs kan ik onderschrijven waar het gaat om het integreren ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 07:01 door Jelka Bröcheler
  • Passend onderwijs dl.3 Ja, en... ipv ja, maar... - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. III), een optie of utopie  ‘Ja, en …’ in plaats van ‘ja, maar…’ Als mensen met elkaar in gesprek gaan, zal geen weldenkend ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:57 door Jelka Bröcheler
  • Als je maar echt wil... - Jenny de Leth Toen Brenda uit haar hersentumor operatie kwam was ze verlamd. Een verhaal dat veel mensen natuurlijk kennen door mijn blogs.In die blogs beschreef ik haar strijd om haar nieuwe ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:49 door Jelka Bröcheler
  • Passend onderwijs dl.2 Weer samen naar school - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. II), een optie of een utopie Weer samen naar school Nederland is tot ver in de jaren ’80 van de vorige eeuw ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:25 door Jelka Bröcheler
  • Passend onderwijs dl.1 Optie of utopie - Cees Blij Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. I), een optie of een utopie Passend onderwijs een optie op een utopie? Op 1 augustus 2014 is de wet op het ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:13 door Jelka Bröcheler
  • Een dagje Artis - Jenny de Leth Het begon al goed want terwijl we op het punt staan naar de auto te lopen met de rolstoel merk ik opeens dat de rolstoel twee lekke banden heeft.Dus ...
    Geplaatst 19 jul. 2016 06:09 door Jelka Bröcheler
  • Requiem voor een school - Cees Blij Het Orion College aan het Wognumerplantsoen IHet gebouw staat er al bijna honderd jaar.Vele kinderen kregen hier onderwijs.Hier ook speelden en stoeiden ze met elkaar,Op het ...
    Geplaatst 29 apr. 2016 12:24 door Jelka Bröcheler
  • De eerste kleindochter - Jenny de Leth Ik ben de jongste van vijf kinderen en door omstandigheden kwam het er niet van om moeder te worden waardoor het aantal kleinkinderen voor mijn vader heel lang bleef steken ...
    Geplaatst 29 apr. 2016 12:21 door Jelka Bröcheler
  • Schoolfoto - Jenny de Leth In Brenda haar babyboek prijken 10 mooie pasfoto's en zie je haar als het ware opgroeien.De eerste foto'sDe eerste foto is gemaakt toen ze 1 jaar ...
    Geplaatst 5 apr. 2016 08:22 door Jelka Bröcheler
  • China in een Amsterdamse klas Een jongen met autisme slaat op tafel. BAM! “Wat is dit moooooi! Het is PRACHTIG! Ik moet ALLES weten!” Hij staat op en komt voor het bord staan. Hij wil ...
    Geplaatst 31 mrt. 2016 06:18 door Jelka Bröcheler
  • Talentonwikkeling - Fred Vermeulen Op dit moment zitten we voor het weekend. Ik heb na een week ziekte de draad weer opgepakt. De vorige week waren we tijdens de cursus bezig met talentontwikkeling. Wat ...
    Geplaatst 12 feb. 2016 10:11 door Jelka Bröcheler
  • Geloof in je leerlingen - Cees Blij Bij verwijzing naar het speciaal onderwijs worden nog wel eens missers gemaakt en die zijn niet alleen van vandaag en gisteren. Zo werd ik onlangs herinnerd aan een vorig leven ...
    Geplaatst 15 feb. 2016 01:31 door Jelka Bröcheler
  • Rapport - Jenny de Leth Toen Brenda op de kleuterschool zat kreeg ze haar eerste rapport en ik weet nog dat daarin stond dat Brenda een aanwinst was voor de klas. Nou dat wil je ...
    Geplaatst 12 feb. 2016 08:44 door Jelka Bröcheler
  • De pont - Cees Blij De eerste keer dat ik met de pont het IJ overstak, gaf me het gevoel alsof ik een ware zeereis maakte. De tocht leek uren te duren en het IJ ...
    Geplaatst 28 jan. 2016 02:40 door Jelka Bröcheler
  • Daar ga ik dan - Fred Vermeulen Waarom o waarom?Gedreven door medestudenten van de opleiding schrijf ik dan mijn eerste blog over mijn ervaringen tijdens de opleiding voor de Master SEN opleiding. Waarom heb ik dit ...
    Geplaatst 28 jan. 2016 01:35 door Jelka Bröcheler
Berichten 1 - 15 van 26 worden weergegeven. Meer bekijken »



Passend onderwijs dl.4 Iedereen speciaal - Cees Blij

Geplaatst 19 jul. 2016 07:01 door Jelka Bröcheler


Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. IV), een optie op een utopie

Iedereen speciaal

Het idee van Passend Onderwijs kan ik onderschrijven waar het gaat om het integreren van leerlingen met een beperking in het regulier onderwijs. Om Passend Onderwijs tot een succes te maken zal het regulier onderwijs echter elementen van het speciaal onderwijs moeten integreren in de dagelijkse onderwijspraktijk. Daartoe zullen directies en teams van de scholen zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen. Van belang is dat men een hoog ambitieniveau koppelt aan niet te hoge doelen en voorlopig met pilots werkt met individuele leerlingen. De integratie kan niet succesvol verlopen zonder menselijke factoren zoals toewijding, inzet, ambitie, verbondenheid, samenwerking en doorzettingsvermogen. Het gezamenlijke belang dient voorop te staan, al het andere is hieraan ondergeschikt.  

Vroegtijdige onderkenning van de problematiek is noodzakelijk, maar zonder dat dit tot de etikettering leidt waarop de huidige uitsluitingsprocedures gebaseerd zijn. Het is daarom belangrijk dat de constatering van een ondersteuningsbehoefte direct gekoppeld wordt aan handelingsadviezen. Voor goede diagnostiek zou het welkom zijn om teams uit te breiden met een orthopedagoog of schoolpsycholoog en een zorgcoördinator. Mogelijk kan deze kennis in de toekomst betrokken worden uit de scholen voor (V)SO binnen het samenwerkingsverband. Orion zal zijn speciale scholen meer en meer gaan omvormen tot een expertisecentrum. Hiermee maakt ze haar kennis beschikbaar voor het hele onderwijsveld.

Ervaring leert dat met name op het gebied van de sociale integratie positieve effecten van passend onderwijs effecten te zien zijn in de klas. In landen waar inclusief onderwijs al langer functioneert, valt dat in de praktijk te constateren. Het is daar vanzelfsprekend dat de buurjongen met het syndroom van Down, LVB of autisme naar dezelfde school als de andere buurtkinderen gaat.

Scholing van teams en individuen is heel belangrijk om meer grip te krijgen op de dagelijkse onderwijspraktijk van het werken in een groep met leerlingen met grote niveauverschillen op cognitief, sociaal en emotioneel gebied.

Extra kennis en ondersteuning in het team opnemen is onontbeerlijk. Met de introductie van een orthopedagoog, zorgcoördinator en schoolarts kan een multidisciplinair team worden samengesteld. Mogelijk kan dit voor een deel bekostigd worden door het extra budget dat geïndiceerde leerlingen meenemen. Dit is een voorwaarde om de integratie tot een succes te maken. Bij leerlingen met LVB bestaat een verhoogde kans dat ze op meerdere ontwikkelingsaspecten extra aandacht nodig hebben. Naast de cognitie geldt dit ook voor de sociale en emotionele ontwikkeling, vaak is dat enigszins afwijkend, maar ook vertraagd ten opzichte van leeftijdgenoten. Tevens hebben ouders van deze leerlingen zelf al een ondersteuningsbehoefte bij acceptatie van de beperking en het ermee leren omgaan. Maar vaak hebben de ouders zelf ook een achterstand in ontwikkelingsniveau en sociaal maatschappelijke status. Leerkrachten die langer dan één generatie binnen het SO werken krijgen met enige regelmaat de kinderen van oud-leerlingen in de klas. Binnen de reguliere scholen krijgt de zorgcoördinator dan ook een noodzakelijke rol in de ouderbegeleiding.

De integratie betekent eveneens aanpassingen aan curriculum. Leerlingen met een LVB reiken wat betreft de leerstof niet verder dan hooguit groep 5 basisonderwijs. Begrijpend lezen, redeneervragen, en rekenen, met name automatiseren en getalinzicht, zijn zwak ontwikkeld. Dit betekent dat er anders naar de waardering van schoolprestaties gekeken dient te worden door het gehele onderwijs inclusief de inspectie. De dictatuur van de Cito-scores zal moeten worden ingeperkt. Het streven naar hoge gemiddeldes van boven 537, kan niet langer worden gezien als een teken van excellentie. Het gaat erom individuele leerlingen naar vermogen te laten presteren.

Door de komst van meer leerlingen waarvan geen topprestaties verwacht kan worden op de leervakken zal er ook waardering voor andere vaardigheden dienen te komen. Ook in de variëteit van de vakken zal verandering moeten komen. Zo zal er meer aandacht nodig zijn voor de praktische vakken, maar ook voor leerstofgebied overstijgende vakken als leren leren en sociale vaardigheden.

Om leerlingen met een LVB voldoende begeleiding te kunnen bieden zullen klassen de grootte van 20 leerlingen per groep niet te boven dienen te gaan. Leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte nemen weliswaar een groter budget mee, dan nog wordt het binnen het huidige systeem bijna onmogelijk om de klassendeler zo ver terug te schroeven. Wel kan er creatief omgegaan worden met de middelen door leerlingen van een zorgzwaarte te voorzien. Zo kan er binnen school gevarieerd worden in klassengrootte en kunnen collega’s die meer affiniteit hebben met leerlingen het bieden van structuur en ondersteuning daar ook voor kiezen. Een andere collega die meer gericht is op daadwerkelijke kennisoverdracht kan dan kiezen voor de grotere groep. In Italië, waar vrijwel het gehele onderwijs inclusief is, kiest men ervoor leerkrachten verantwoordelijk te maken voor drie of vier leerlingen en die dan in de groep en deels erbuiten te begeleiden. Dit kunnen ze een aantal jaar doen en vervolgens weer voor de groep gaan staan. Tijdens de periode als begeleider hebben ze ook de mogelijkheid om zich te scholen in de verschillende problematiek, kennis die ze meenemen als ze weer voor de groep komen.

Een andere mogelijkheid is om een gehele groep te vormen van LVB-leerlingen, maar dat is niet wenselijk, omdat dit snel stigmatisering in de hand werkt. Ouders zullen daar ook verzet tegen aantekenen.

Laten we niet vergeten dat het huidige reguliere onderwijs zelf verre van gelijkwaardig is. Er zijn scholen met een eigen visie zoals het Montessori-  of Daltononderwijs. Maar er zijn ook zwarte en witte scholen, die vanwege hun populatie in hun organisatie, inzet van mensen en middelen andere accenten moeten leggen. Er zijn scholen waarvan 80% van de leerlingen uitstroomt naar VWO en gymnasium en er zijn scholen waarvan 80% uitstroomt naar VMBO. Individuele vrijheid voor scholen om te bepalen of ze een leerling kunnen plaatsen of behouden is belangrijk. We hebben duidelijk te maken met verschil in draagkracht, omdat de draaglast nu al in de ene school veel hoger is dan de ander.

Heel belangrijk is dan ook om leerlingen met een grotere ondersteuningsbehoefte te plaatsen bij leerkrachten die zich er voor hebben aangemeld en waarvan de verwachting is dat ze het ook aankunnen.

Cees Blij

Passend onderwijs dl.3 Ja, en... ipv ja, maar... - Cees Blij

Geplaatst 19 jul. 2016 06:57 door Jelka Bröcheler

Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. III), een optie of utopie

 ‘Ja, en …’ in plaats van ‘ja, maar…’

Als mensen met elkaar in gesprek gaan, zal geen weldenkend mens zeggen dat er mensen uitgesloten mogen worden laat staan kinderen, toch is dit iets wat met enige regelmaat gebeurt met leerlingen die niet binnen het systeem van de school kunnen meekomen. Voor die leerlingen is een heel systeem opgetuigd van allerlei speciale vormen van onderwijs, waar de kinderen met gelijkgestemden onderwijs krijgen dat aansluit bij hun ondersteuningsbehoefte.

Zo wordt het positief verwoord, tegelijkertijd is het ook een vorm van exclusie, want ze mogen niet meedoen de groep, voor hen zijn aparte locaties ingericht, vaak op flinke afstand van huis. Dit kan anders.

Allereerst dient men er in de school van overtuigd te zijn dat ook leerlingen met een grotere ondersteuningsbehoefte deel mogen uitmaken van de leergemeenschap die de school vormt. Een term die beter veranderd kan worden in leefgemeenschap, want heden ten dage worden op school niet alleen maar de cognitieve vakken geleerd sociale ontwikkeling en emotionele groei nemen ook een belangrijk deel van de schooltijd en het curriculum in beslag. Er dient een schoolklimaat te ontstaan waar alle leerlingen zich thuis kunnen voelen, waar ze veilig zijn en waar zij het onderwijs kunnen krijgen dat tegemoet komt aan hun behoeften en mogelijkheden.

De directie van de reguliere school zal studiedagen dienen te organiseren waarop vrijuit over dit thema gesproken kan worden. Daarbij is het verkrijgen van draagvlak een eerste vereiste. Daarbij zullen constructen waarin mensen denken ontdekt moeten worden. Deze constructen komen tot stand door ervaringen in het persoonlijke en professionele leven. Het zijn aannames waarvan men zich in het dagelijks denken en handelen niet bewust is. De manier waarop onderwijsprofessionals denken over leerlingen heeft invloed op de manier waarop ze met leerlingen omgaan. Het is van belang op het moment dat mensen: ‘ja, maar …’ zeggen, te achterhalen welk onderliggend construct daar achter zit. Het is deze waardestarheid die van negatieve invloed kan zijn op de lesvreugde van de leerkracht, maar daaruit volgend ook die van de leerling. Onderzoek heeft aangetoond dat ook de leerkracht vooronderstellingen kent, waardoor de leerlingen niet tot optimale prestaties worden gebracht.

Alles is veel voor wie niet veel verwacht.

Het leven houdt zijn wonderen verborgen

Tot het ze, opeens, toont in hun hogen staat.

Laten de leerkrachten deze woorden van J.C. Bloem in gedachten houden.







De Dapperstraat

Cees Blij

Als je maar echt wil... - Jenny de Leth

Geplaatst 19 jul. 2016 06:49 door Jelka Bröcheler


Toen Brenda uit haar hersentumor operatie kwam was ze verlamd. Een verhaal dat veel mensen natuurlijk kennen door mijn blogs.

In die blogs beschreef ik haar strijd om haar nieuwe ik te accepteren.
Iets wat ze steeds beter heeft geleerd maar absoluut weigert om te accepteren.
Brenda wilt gewoon weer zoals elk ander kind zijn en dat is haar kracht in haar revalidatie.
Als 5 jarige was ze een kind als alk ander en was er niets aan haar te zien en te merken en gng ze dansend en zingend door het leven.
Want, zo zei ze altijd, ze wilde "zingeres" worden en op ballet.

De tumor gooide roet in het eten want vanaf toen zat dansen er niet meer in en ook haar spraak was aangetast waardoor de liedjes die er al gezongen werden niet te verstaan waren en tergend langzaam gezongen werden.
Maar accepteren dat er nooit meer gezongen zou worden dat deed ze niet en 6 jaar later zit ze weer op de goede toon en snelheid met liedjes mee te zingen.

Op ballet gaan bleef al die jaren haar allergrootste wens maar dat kon echt niet want daar was ze te gehandicapt voor.
Toen ging ze naar de mytylschool ver ver weg en daar krijgt ze de perfecte fysiotherapie waardoor haar balans met sprongen vooruit gaat.
Paardrijles en zwemmen zorgt er ook voor dat ze beter in haar balans zit en wat niemand ooit voor mogelijk had gehouden gebeurde; ze haalde haar aangepaste zwemdiploma A !

En opeens was daar het moment dat het onderwerp ballet weer te sprake kwam en belde ik de balletschool hier in de buurt.
Een week later mocht ze haar eerste proefles doen en dat ging zo goed dat ze van de lerares mocht blijven!
Sterker nog; bij les twee kreeg Brenda te horen dat er speciaal voor haar door de lerares een dans in de komende uitvoering geschreven zou worden zodat ze ook mee kon doen!
En uiteindelijk werden dat drie dansen waarvan de derde door Brenda zelf bedacht!
Geholpen door haar lieve balletvriendinnetjes danste Brenda de sterren van de hemel en trots stond ze daar op het toneel tijdens het applaus.
"Hier heb je het allemaal voor gedaan wijfie " zei ik later tegen haar.
"Al die jaren van verdriet, therapieën en doorzetten; allemaal voor dit moment "
En mocht je nou denken dat met het vervullen van haar droomwens rust in haar is gekomen?
Welnee joh...mevrouw heeft nu in haar hoofd dat ze op spitzen wil dansen!

En ik zal niet eens raar staan te kijken als het haar nog gaat lukken ook!

Jenny de Leth

Passend onderwijs dl.2 Weer samen naar school - Cees Blij

Geplaatst 19 jul. 2016 06:25 door Jelka Bröcheler

Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. II), een optie of een utopie

Weer samen naar school

Nederland is tot ver in de jaren ’80 van de vorige eeuw een land geweest dat verdeeld was in zuilen, de omroepen zijn daar een mooi voorbeeld van. Ook het onderwijs was en is zelfs nog steeds verzuild, met naast het openbaar onderwijs het bijzonder onderwijs, gestoeld op geloofsgronden, en ook nog een reeks particuliere scholen. Daarnaast ontstond er langzamerhand voor elk fysiek- of leerprobleem een apart schooltype. In totaal zo’n 14 soorten met elk hun eigen toelatingscriteria en curriculum. In Europa behoort Nederland met een verwijzingspercentage van 2.7% naar speciaal onderwijs tot de koplopers. Onmiskenbaar is daarbij dat het ruime aanbod ook een deel van de vraag creëerde.  

Een eerste stap naar integratie werd gezet met de nota “Weer samen naar school”. Hiermee werd in 1990 een nieuwe koers uitgezet voor funderend onderwijs. Er kwam een eind aan het tweesporenbeleid dat na de tweede wereldoorlog was gevoerd, met een verbreding en uitdieping van de zorg voor de leerlingen in het regulier onderwijs, met inventarisering van hulpverlening en legalisering van differentiatie als kenmerk en daarnaast verbetering van de kwaliteit van het speciaal onderwijs door stimulering in de richting van hoogwaardige instituten en intensieve specialistische hulpverlening. (Doornbos, 1992). Kinderen horen zoveel mogelijk in reguliere scholen onderwijs te ontvangen werd het nieuwe adagium. Gewone scholen moeten daartoe meer in staat worden gesteld. Dit resulteerde als eerste in het samengaan van scholen voor leer- en opvoedingsmoeilijkheden (LOM) en die voor moeilijk lerende kinderen (MLK) tot scholen voor speciaal basisonderwijs (SBO). Vele SBO-scholen zijn voortgekomen uit fusies van een LOM- en MLK-school.

In eerste instantie betekende dit voor zowel de LOM als MLK-scholen een hele cultuuromslag, omdat bij moeilijk lerende leerlingen vaak werd uitgegaan van onvermogen, terwijl bij leerlingen met leermoeilijkheden eerder werd gedacht aan een achterstand of partieel defect dat geremedieerd kon worden. Bijna vijfentwintig jaar verder kunnen we stellen dat deze operatie wel geslaagd is. Intern echter wordt nog vaak onderscheid gemaakt tussen beide leerlingenpopulaties. Een deel van de LOM-leerlingen maakt tegenwoordig zijn schoolcarrière af binnen het basisonderwijs.

In 1994 is in Salamanca een door de UNESCO georganiseerde conferentie gehouden over het  onderwijs aan leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften. In een afsluitend statement doet de vergadering een beroep om inclusief onderwijs te stimuleren. Het resultaat moet een daling van het aandeel leerlingen in separate voorzieningen voor speciaal onderwijs opleveren.

In 2003 zijn in Nederland regionale expertisecentra (REC’s) gevormd om oneigenlijke doorverwijzingen naar het speciaal onderwijs te voorkomen. Daarnaast werd het speciaal onderwijs ondergebracht in vier clusters:

Cluster 1: voor kinderen met visuele handicaps (blind of slechtziend);

Cluster 2: voor kinderen met communicatieve handicaps (gehoor-, taal- en/of spraakproblemen);

Cluster 3: voor kinderen met een verstandelijke en/of lichamelijke handicap of chronische ziekte;

Cluster 4: voor kinderen met psychiatrische of gedragsstoornissen.

In “De staat van het onderwijs, het inspectieverslag uit 2011-2012”, valt te lezen dat tot 30% van de doorverwijzingen naar het (V)SO cluster 3 (zml) niet aan het criterium van de beperking van de onderwijsparticipatie voldoet. Dit betekent dat het regulier onderwijs er via de Commissies voor Indicatie (CvI) in was geslaagd om leerlingen alsnog door te verwijzen naar het speciaal onderwijs. Zo ervoeren de scholen voor speciaal onderwijs het ook. Door de druk van de LOM-leerlingen stroomden de zwakkere MLK-leerlingen af naar cluster 3 (zml) scholen en mogelijk de gedragsmatig moeilijkere LOM-leerlingen naar cluster 4 (zmok) scholen. Dit is mogelijk een van de redenen dat het speciaal onderwijs maar bleef groeien.  

Per 1 augustus 2014 is de wet op het Passend Onderwijs in werking getreden en is de doorverwijzing van leerlingen naar het speciaal onderwijs komen te liggen bij het Samenwerkingsverband waar de leerling woont. Landelijk zijn dit 77 SWV’s voor voortgezet onderwijs en 75 voor primair onderwijs. Door deze wetswijziging heeft het speciaal onderwijs organisatorisch niet langer de status aparte die het zolang gehad heeft. Het SO en VSO vormt nu een deel van het gehele onderwijslandschap en is daar ook wat betreft financiering van afhankelijk.  

Cees Blij

 

Passend onderwijs dl.1 Optie of utopie - Cees Blij

Geplaatst 19 jul. 2016 06:13 door Jelka Bröcheler

Leerlingen met LVB in de reguliere school (afl. I), een optie of een utopie

Passend onderwijs een optie op een utopie?

Op 1 augustus 2014 is de wet op het Passend Onderwijs van kracht geworden. Alle kinderen moeten een plek krijgen op een school die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden. Ook als zij extra ondersteuning nodig hebben. Dit is het uitgangspunt van Passend Onderwijs. Die plek kan op de school zijn waar het kind is aangemeld. Is dit niet mogelijk? Dan moet er een andere reguliere- of speciale school worden gevonden, die de begeleiding wel kan bieden. Op het Orioncollege hebben we de laatste twee jaar te maken met een teruglopend leerlingaantal. De vraag is nu of dit al een gevolg is van het Passend Onderwijs.

In mijn blog staan we daarom de komende afleveringen stil bij wat de mogelijkheden zijn van Passend Onderwijs voor leerlingen met een licht verstandelijke beperking (LVB). Vanuit het gezichtspunt van het speciaal onderwijs kijken we in hoeverre leerlingen met een licht verstandelijke beperking kunnen participeren in het regulier onderwijs. Hoe kan het regulier onderwijs tegemoet komen aan de ondersteuning die een LVB-leerling van het onderwijs en dus school en leerkracht vraagt. Zijn we met z’n allen in staat om een dusdanig leer- en leefklimaat te scheppen dat de leerling eenzelfde ontwikkeling op zowel cognitief, sociaal en emotioneel gebied kan doormaken binnen het regulier onderwijs zoals nu nog overwegend binnen het speciaal onderwijs plaatsvindt. Wel maken we een duidelijk onderscheid tussen de mogelijkheden binnen het primair onderwijs en die van het voortgezet onderwijs. Tenslotte staan we nog stil bij de transitie naar wonen, werk en vrije tijd. Hebben we hier te maken met een optie op een utopie.

Uitgangspunt is dat wij denken dat voor een deel van de moeilijk lerende en licht verstandelijke beperkte populatie Passend Onderwijs binnen reguliere scholen, met name in het primair onderwijs, een mogelijkheid is. Daarom is het belangrijk om al op jonge leeftijd bij leerlingen die zich anders ontwikkelen te signaleren wat de ondersteuningsbehoefte is. Wij spreken liever van een behoefte dan van een probleem, omdat dit minder stigmatiserend maar juist meer oplossingsgericht klinkt. Hiermee wordt de leerkracht het idee gegeven dat er met de leerling resultaten kunnen worden geboekt. Het meest belangrijke is dat bij de directies en teams het idee gaat leven dat het achterliggende paradigma van Passend Onderwijs, een zo groot mogelijke inclusie van mensen met een beperking in de maatschappij, zijn start vindt in het onderwijs. Dit betekent een ware cultuuromslag, omdat met het speciaal onderwijs als parallel systeem, het reguliere onderwijs altijd in staat was om de meest ondersteuningsbehoeftige leerlingen door te verwijzen en daarmee de verantwoordelijkheid. Kees van der Wolf typeert dit als het systeem van het laatste wagonnetje dat afgekoppeld wordt als de locomotief het niet meer kan trekken. Helaas is er dan altijd weer een andere wagon de achterste. We moeten, willen we succes kunnen boeken, dan ook een deel van de aanpak van het speciaal onderwijs integreren in het regulier onderwijs. Binnen het primair onderwijs zijn daar bij voldoende middelen zeker kansen toe. Dit betekent voor leerlingen, maar ook voor ouders, tevens een grotere mogelijkheid tot sociale integratie. Daar waar voor de leerling de ondersteuningsbehoefte te groot wordt en de druk op zijn naaste omgeving, leerkracht en medeleerlingen, te zwaar zal altijd een vorm van speciaal onderwijs dienen te blijven bestaan.

Cees Blij


Een dagje Artis - Jenny de Leth

Geplaatst 19 jul. 2016 06:09 door Jelka Bröcheler

Het begon al goed want terwijl we op het punt staan naar de auto te lopen met de rolstoel merk ik opeens dat de rolstoel twee lekke banden heeft.
Dus Brenda er weer uit, spullen op de grond en de rolstoel weer naar binnen.
Bij het parkeerterrein van Artis zie ik dat er nog maar 1 invalideparkeerplek is en er staan drie auto's voor me en ik dacht; dat zal me toch niet gebeuren....en ik schiet uit de rij en sjees snel naar de andere slagboom waar niemand staan en kan gelukkig parkeren op de laatste parkeerplek.
Maar nu...geen rolstoel ....

Dus arm om mijn heup slaan en in gelijke pas naar de ingang toe lopen, struikelen en strompelen want natuurlijk houdt ze voor geen meter gelijke pas met me want ze is veel te opgewonden om haar lieve nichtje weer te zien.

De rolstoelen staan achter de controle en met een arm om me heen geslagen kan ik niet echt makkelijk bij mijn portemonnee in mijn binnenzak dus "Brenda laat me even los nu".


Doet ze braaf alleen verliest ze haar evenwicht en grijpt de reclamestang vast die tussen de controleurs instaan.
Die wiebelt gevaarlijk mee en die man zegt dat ze hem los moet laten terwijl ik zeg dat dat niet gaat omdat ze niet goed kan lopen en ik een rolstoel nodig heb.

Weer zegt hij dat ze hem los moet laten en ik denk; je ziet toch wel dat ze gehandicapt is, maar nee dus...
Da's ook wel weer  fijn want na zes jaar ongewenst gestaar en kritiek van buitenstaanders heb ik het er wel zo'n beetje mee gehad.
Zie je wel dat komt dus omdat ze zonder rolstoel is dan zie je gewoon niks meer van haar handicap.
Zie je wel dat ze helemaal niet meer zo erg gehandicapt is...


Maar dan...de speeltuin...
De hemel voor kinderen dus ook voor Brenda en stuiterend van opwinding staat ze samen met Jessa bij de ingang op Jolanda te wachten die met haar van de allerhoogste glijbaan zal gaan.

Haar benen huppelen alle kanten op en haar stem gaat vier octaven hoger van opwinding zo blij is ze .
Een meisje staat haar vanaf de brug aan te staren en opeens voelt ze mijn blik die hetzelfde bij haar doet en even staren we elkaar aan en ik bedwing me om niet te zeggen; kan je het zien? Moet ze een dansje voor je doen?
Waarom kijkt ze nou zo...Brenda zit niet eens in haar rolstoel dus er is toch bijna niets meer van te zien?
Want ja...ik weet hoe ze was en er uitzag na haar operatie en geloof me; dat was duizend maal erger dan nu...
Ik ga aan een tafel aan de kant zitten en vanaf mijn plek zit ik het zo allemaal te bekijken en al zit ze niet in een rolstoel; ze wordt aan alle kanten bekeken door de aanwezige kinderen...


Eerst dacht ik nog; hoe kan dat nou toch?
Maar diep in mijn hart weet ik het...
Maar ik wil het niet zien...niet voelen...niet huilen...
Toch dwing ik mezelf om te kijken, waarom weet ik eigenlijk niet...door de pijn heen gaan....hopen dat het dan steeds wat minder word.....totdat ik het misschien ooit zal accepteren....
De tranen springen in mijn ogen als ik zie wat anderen zien...
Ongecontroleerde bewegingen van haar armen en benen...
Haar gezichtje waarop je echt wel ziet dat er wat gebeurd is met haar hersenen, hoe mooi het ook allemaal weer bijgetrokken is ...
Haar scheve mond waar in haar opwinding hele watervallen van kwijl uit druipen....
Haar ogen waarvan er eentje groter is dan de andere...
Het zwaar hangen aan Jolanda haar arm die uit alle macht ervoor zorgt dat ze niet omver kukelt...
Haar luide stem en geschreeuw omdat ze zo blij is...

En ik begin zachtjes te huilen... huilen om de grote boze buitenwereld die zo keihard is en mijn dochter op haar uiterlijk veroordeeld...
Haar vaak geen tweede kans geeft omdat ze al stom is bevonden...

Maar als ik zie dat ze mijn kant weer op komen dan zit er weer snel een grote glimlach op mijn gezicht en gaan we lekker patatjes eten want ondanks alle pijn en verdriet gaat het leven gewoon weer door....

En ik weiger mijn kanjer te zien zoals anderen haar willen zien...want wat ze niet willen zien is dat Brenda een heel bijzonder kind is.

En omdat ze dat niet willen zien is dat voor hun een groot gemis want Brenda maakt ieders leventje een heel stuk vrolijker!


Juist omdat ze zo bijzonder is!

Requiem voor een school - Cees Blij

Geplaatst 29 apr. 2016 12:23 door Jelka Bröcheler   [ 29 apr. 2016 12:24 bijgewerkt ]




Het Orion College aan het Wognumerplantsoen

 

I

Het gebouw staat er al bijna honderd jaar.

Vele kinderen kregen hier onderwijs.

Hier ook speelden en stoeiden ze met elkaar,

Op het speelplein klonk hun gelach en gekrijs.

 

Eens herbergde het twee lagere scholen,

De Wognumerschool en de Jan van Nassau.

’s Winters stookte men de kachels op kolen,

Soms verkleumden de leerlingen van de kou.

 

Eens schreven de leerlingen er op een lei.

Na hun school was het werken in de haven,

Op zaterdag waren ze na 12 uur vrij.

 

Zij vormden de industriële slaven.

Nu gaan leerlingen met hun mobiel naar bed

En leren ze digitaal, met een I-pad.

 

 

 

II

 

Van slagersvakschool tot hippe antikraak

Bevolkten de school in de loop der jaren.

Met de Kingma begon er een schone taak

Een nieuwe doelgroep kwam kennis vergaren.

 

Ditmaal voortgezet speciaal onderwijs,

Jongeren die moeite hebben met leren.

Qua cognitie pakken zij niet snel een prijs,

Voor hen moet je praktisch maatwerk creëren.

 

De school was weer gevuld met kinderstemmen.

Jongeren op de grens der volwassenheid.

Soms moest je hun enthousiasme remmen,

 

Een volgende keer echte boosheid temmen.

Nieuwe dingen leren kost hen veel meer tijd,

Acceptatie van hun zijn een zware strijd.

 

 

 

 

III

 

Nadat onze school voorgoed is uitgegaan

En straks de meester de deur achter zich sluit,

Blaast het gebouw een laatste ademtocht uit

En blijft slechts een dood onderwijskarkas staan.

 

Rode baksteen zal verkleuren tot zwartbruin.

De kozijnen worden vaal en verveloos.

Van dit monument zal steen slijten tot puin,

Niemand legt op dit bakstenen graf een roos.

 

Binnen hangen echo’s van kinderstemmen,

Die versterven zachtjes na verloop van tijd.

De lege klassen doen het hart beklemmen,

 

Geen schuivende stoelen noch gepiep van krijt.

Slechts in gedachten leeft deze school nog voort,

Tot de voortschrijdende tijd ook deze smoort.

De eerste kleindochter - Jenny de Leth

Geplaatst 29 apr. 2016 12:21 door Jelka Bröcheler


Ik ben de jongste van vijf kinderen en door omstandigheden kwam het er niet van om moeder te worden waardoor het aantal kleinkinderen voor mijn vader heel lang bleef steken op vijf kleinzoons.

Hoera een dochter
Maar toen kwam ik dan toch eindelijk de liefde van mijn leven tegen en werd ik op mijn 35e opeens moeder van een prachtige dochter! Eindelijk een nichtje werd er gejubeld!
Stapelgek was mijn vader op Brenda en de liefde was ook wederzijds en ze hebben een band gekregen die zelfs door de dood niet gescheiden wordt.
Samen naar de Turkse supermarkt op het plein… theebiscuitjes oppeuzelen die opa altijd mee bracht…ruzie om het laatste beetje koffie in het kopje van opa dat Brenda altijd wilde…de mooie westernlaarsjes die hij meebracht en waar ze zo heerlijk op kon lopen…samen in het speeltuintje voor zijn huis…de bijzondere cadeautjes die hij altijd meenam en waar ze zo’n plezier van had… de prachtige tatoeage op zijn arm met de naam van Brenda als ultieme blijk van zijn liefde…

Perfect speelmaatje
Toen opeens kreeg opa een herseninfarct waar hij niet zo goed uit kwam en opa moest naar een ander huis verhuizen en was opeens een perfect speelmaatje geworden voor onze kleine kleuter. Waar wij als kinderen verdriet hadden paste Brenda zich perfect aan want zo zei ze; al is opa veranderd in een klein kindje het is toch nog steeds mijn lieve opa?

De één vooruit, de ander achteruit
Maar nog geen drie maanden later kwam ook ons grote verdriet op ons pad en werd er een grote hersentumor in onze kleine kleuter gevonden en bij het verwijderen daarvan werd ze verlamd. Uiteindelijk is ze een jaar van huis geweest om te revalideren en al die tijd is ze niet bij opa geweest.
Een jaar na zijn herseninfarct is opa verhuisd naar Breidablick waar hij de mooiste tijd van zijn leven heeft gehad maar waar hij ook zachtjes aan steeds verder achteruit ging.
Brenda ging in die tijd beetje bij beetje meer vooruit maar nog durfde we haar niet mee te nemen omdat we bang waren dat de schok voor opa te groot zou zijn als hij zijn kleine oogappel zo gehandicapt zou zien…

Onbreekbare band
Toen was daar opeens de dag dat Brenda weer wat meer rechtop in de rolstoel kon zitten en opa er geen erg meer in zou hebben dat Brenda gehandicapt was en we brachten ze weer bij elkaar. Natuurlijk was het eerst wat onwennig maar na een kwartiertje waren ze weer samen aan het wandelen en spelen en werd hun onbreekbare band weer zichtbaar.

Klein kindje
Maar hoe dieper opa ging in zijn eigen wereld hoe stiller Brenda werd als we weer naar huis gingen. Op een dag vroeg ik of ze ergens mee zat.
Ze antwoordde dat ze bang was om ook in een klein kindje te veranderen net als opa want had zij ook niet wat aan haar hersentjes en ze was ook zo bang dat opa zou vergeten wie ze was… Ik legde haar uit dat zij wat anders aan haar hersens had gehad dan opa en dat ze echt niet zou gaan veranderen in een klein kindje en dat ze nooit bang hoefde te zijn dat opa haar zou vergeten want de band die ze hadden ging zelfs verder dan de dood verzekerde ik haar.

Hoi opa!
Over dat laatste hield ik mijn vingers gekruist want opa vergat steeds meer en meer… Een paar weken voor zijn overlijden kon opa alleen nog maar praten met zijn ogen en vertelden we aan Brenda dat als ze bij opa in de kamer kwam dat ze dan even moest zeggen 'Hoi opa' zodat hij wist dat ze er was.
Dat deed ze braaf en waar hij bij niemand meer reageerde met praten of bewegen; als hij de rollator van Brenda door de gang aan hoorde komen draaide hij zijn hoofd naar de gang en als ze binnen kwam en zei; hoi opa! Dan perste hij met alle kracht die hij nog in zich had het woordje hoi eruit!
Ook deed hij nog met zijn hand het boksgebaar tegen haar vuist als ze naast zijn bed zat en op een dag maakten we met opa een afspraak; als hij in de hemel was en Brenda voelde gekriebel bovenop haar hand dan was dat opa die haar plaagde en zo liet weten dat hij bij haar was want al zou hij in de hemel zijn; hij zou altijd bij haar blijven…

Dag opa...
Een paar weken later werd zijn kist gedragen door een paar van zijn kinderen en kleinkinderen en Brenda was diep verbolgen omdat zij de kist niet mocht dragen want zij was toch ook zijn kleine kindje zei ze en er werd een paars lint gekocht en vastgeknoopt achter aan zijn kist en met een ernstig gezicht werd ze geduwd in haar rolstoel terwijl ze het lint vasthield en haar geliefde opa begeleidde tot op het allerlaatste moment.
Het lint wilde ze boven aan haar hemelbed gehangen hebben met allemaal plastic koffiekopjes eraan want opa hield zo van koffie en zo was hij nog altijd bij haar.

Het plekje van opa
Een paar weken na zijn overlijden had Brenda een zwart puntje bovenop haar hand en ik kreeg het er met geen mogelijkheid uit. Omdat we niet wisten of het metaal was en er een MRI scan in de planning stond, moest het verwijderd worden bij de dokter en het gaatje in haar huid werd groter en groter en daar kwam de boosdoener eruit; een puntje van een vulpotlood…
Met twee hechtingen werd haar huid dichtgemaakt en na een paar dagen begon het te helen en te jeuken en zei ik verrast: 'Krijg nou wat moppie…opa heeft zich aan zijn afspraak gehouden!' En nog steeds zit er bovenop haar hand een litteken en noemen we dat het plekje van opa…

Witte veertjes
Op belangrijke momenten vinden we altijd witte veertjes op ons pad en weten we zeker dat die van opa zijn want als er een veertje op je weg ligt dan is er een engeltje langsgekomen geloven wij. Opa wist tot op het laatst wie ze was en is haar nooit vergeten…en al zien we hem niet ; we voelen hem om ons heen en hij zal altijd bij haar zijn want de band die ze hadden zal voortduren tot in de eeuwigheid!

Jenny de Leth

Schoolfoto - Jenny de Leth

Geplaatst 5 apr. 2016 08:22 door Jelka Bröcheler

In Brenda haar babyboek prijken 10 mooie pasfoto's en zie je haar als het ware opgroeien.

De eerste foto's
De eerste foto is gemaakt toen ze 1 jaar was; een klein proppie en heel rustig van karakter, zo'n kind waarvan je er tien kan hebben.
De tweede foto is gemaakt op de peuterspeelzaal en toen was ze net 2 jaar geworden; van dat rustige kindje van een jaar geleden was niets meer over en ik heb de peuterspeelzaal op mijn knieen gesmeekt of ze haar alsjeblieft wilde aannemen omdat ze zó enorm toe was aan contact met andere kinderen en ik aan een paar rustige uurtjes voor mezelf om bij te tanken.

De derde foto is ook van de peuterspeelzaal en eindelijk kon ze 2 staartjes in die als dunne muizenstaarten langs haar hoofd hangen want ze heeft hetzelfde slappe haar als ik heb.

De vierde foto is de eerste van de kleuterschool en wat had ze het daar leuk met al die kinderen in de klas! De poppenhoek was favoriet net zoals de zandtafel en de zandbak.

Op de vijfde foto heeft ze een korte bob in haar haren met een truttige pony en voor het eerst een bril en het is ook de laatste foto waarop haar gezichtje nog gaaf is en ons leven nog heel normaal maar dat wisten we natuurlijk allemaal nog niet en gelukkig maar denk ik nu.

De zesde foto is afschuwelijk; vetgemest in het jaar revalidatiecentrum, een bril die te klein geworden is en alles hangt schots en scheef. Ook geeft deze foto een duidelijke scheiding tussen de oude foto's en de foto's die nog zullen volgen.

Oefenen
Met heel veel oefenen omdat ze haar natuurlijke rem op stoppen met eten was kwijtgeraakt en veel samen delen in plaats van alles alleen op eten kreeg ze haar tengere figuurtje van voor de operatie weer terug en op de zevende foto straalt een lieve kleuter met twee prachtige volle staarten, een mooie nieuwe bril en een scheef hoofd naar alles behalve naar de fotograaf maar het is een superleuke foto.

Met acht jaar werd de schoolfoto voor de eerste keer op de Mytylschool ver ver weg gemaakt en werden haar haren de avond er voor met veel geduld ingevlochten zodat ze op de dag zelf prachtige golfjes zou hebben en met de belofte om vrolijk te lachen mocht ze voor één keer haar o zo verfoeide bril af.
Na zes spannende weken kreeg ik een foto te zien waarop ze stik chagerijnig in de camera kijkt en baalde ik als een stekker.

Met negen jaar had ze weer een korte bob in haar haren maar nu zonder pony en het maakte haar opeens een stuk ouder en lachend kijkt ze in de camera en trots werd er ook een mooie afdruk in de gang opgehangen zo mooi vond ik hem.

De foto van vorig jaar was niet echt je van het; het roosje in haar haren dat 's morgens nog zo mooi had geleken zat nu als een pukkel op haar hoofd en met een grimas kijkt ze de camera in terwijl haar trui opgepropt zit. Wat is dit nou voor een rare foto vroeg ik en ze zei dat het niet haar schuld was maar dat de fotograaf al af had gedrukt voordat ze goed en wel zat, zucht...

Hulpfotograaf
Dit jaar werden er hulpouders gevraagd en dat wilde ik wel en ik gaf me op voor de donderdag.
Wat een feest toen bleek dat de klas van Brenda ook op donderdag de schoolfoto kreeg en het was helemaal juichen toen ik ook nog eens haar klas mocht begeleiden!

Omdat de laatste drie foto's wel erg rood waren kozen we dit keer voor iets roze en het werd haar galajurk met spaghettibandjes; veels te koud natuurlijk dus hup een grijze bolero erover heen want de roze zat in de was.Haar haren deed ik in een staart toen ze naar school ging met vier vlechtjes bij haar pony.
Met in een tas een borstel en een bus haarlak ging ik naar school en toen het de beurt van Brenda was ging ik tien minuten te vroeg naar haar klas en nam haar mee naar de gang.

Aan de muur
Ik deed haar haren los en de vlechtjes eruit en borstelde het door en er zat een hele lichte slag in haar haren en snel plamuurde ik het vast met haarlak.
De bolero werd uitgetrokken en haar prachtige galajurk kwam tevoorschijn.
Bij de fotograaf sloeg ze haar benen over elkaar, handen op haar knieen en toverde ze een prachtige glimlach te voorschijn.
Een week later kwam ze thuis met een prachtige pasfoto en hij is zo mooi dat ik er meteen weer één extra heb bij besteld voor in de gang aan de muur!

Elf mooie schoolfoto's...dat er nog maar heel veel mooie pasfoto's mogen volgen!

Jenny de Leth

China in een Amsterdamse klas

Geplaatst 31 mrt. 2016 06:18 door Jelka Bröcheler

Een jongen met autisme slaat op tafel. BAM! “Wat is dit moooooi! Het is PRACHTIG! Ik moet ALLES weten!” Hij staat op en komt voor het bord staan. Hij wil geen detail van de foto missen. Goeie start van het nieuwe thema!

P1000845

Een foto met een ‘wauw’ effect: “Het is PRACHTIG”.

 Als de kinderen ‘s ochtends binnenkomen, krijg ik geen “goedemorgen” te horen. Nee, de kinderen komen nu vrolijk binnen met een “ni hao”, wat hallo betekent in het Chinees. Het is fantastisch om te zien wat kinderen onthouden als je zelf passie en enthousiasme hebt over een bepaald onderwerp. Of in mijn geval, een bepaald land. Een reis naar China is iets om nooit te vergeten. Het land heeft op mij een “wauw” effect gehad. En juist dat wilde ik de leerlingen ook laten ervaren.

China introduceren gaat niet zomaar. Met de leerlingen bekijk ik foto’s van de vakantie en de reacties zijn uiterst komisch. Als ik vraag welk land de kinderen zien, zegt een leerling meteen “China!”  terwijl er ook leerlingen zijn die “Amerika” of “Europa” roepen. Klein verschil maar, het zijn immers allebei landen die niet bepaald om de hoek liggen en het werelddeel Europa is qua grootte vergelijkbaar. Op de foto’s zien de kinderen van alles en ze willen allemaal vertellen wat ze zien. Zelfs de jongste leerlingen, ik durf wel te zeggen peuterleeftijd, vertellen welke dingen zij zien die anders zijn dan in Nederland of die ze alleen kennen van televisie. De tempels zijn favoriet bij de leerlingen. “De vormen zijn mooi en de kleuren zijn wauw!”  zegt een leerling. Als ik ze wijs op de leeuwen die de tempels beschermen, zijn ze helemaal verkocht.

Na een aantal foto’s van tempels, de verboden stad en Beijing, komt er een foto van de Chinese muur. En ik sta er ook op. De jongste leerling kijkt van het bord naar mij en weer naar het bord en begint te wijzen. “Dat is jouw tas…!”  roept hij verwonderd uit. En inderdaad, mijn tas staat ook op de foto. Een reactie van de medeleerling is dan ook: “Duh, dat is toch ook de juf”. De kinderen zitten vol vragen. Of ik wel echt in China ben geweest, of ik ninja’s ben tegengekomen (belangrijke vraag), of ik met stokjes heb gegeten en of ik Chinees spreek. Ook hier komt een komische reactie: “Juf vraagt toch wel vaker aan ons of ze soms Chinees spreekt…”.
Ik vertel de kinderen dat Chinees spreken heel moeilijk is, maar dat Chinees schrijven misschien wel nog lastiger is. We bekijken foto’s met Chinese karakters en als ik vertel dat wij ook Chinese karakters gaan leren ‘lezen en schrijven’ begint de klas te juichen. We kijken naar Chinese lantaarns, de pandaberen zorgen voor een ‘ahhhw’  effect en het Karstgebergte zorgt voor een kleine ‘wow’. Een kleine, want de reactie van de jongen op het zien van rijstvelden, is wat mij betreft de beste reactie die je als leerkracht kan krijgen.

20160211_142218

Letters schrijven vinden wij nog moeilijk, maar Chinese karakters lukken al aardig!

 

De kinderen blijven gefascineerd door de Chinese muur. In groepjes van drie krijgen ze de gelegenheid om de Chinese muur na te bouwen. Een groepje met duplo, een groepje met houten blokken en een groepje met kleine houten blokjes. Hoewel het samenwerken nog geoefend moet worden, heeft het de leerlingen wel geïnspireerd: de weken die volgen wordt van elk bouwmateriaal een Chinese muur gebouwd.

Een Chinese muur in de bouwhoek
Een Chinese muur van kleine blokjes op tafel

Draken doen het ook goed bij de leerlingen. Draken worden gebouwd met blokken, geknutseld van papier en zelfs op de kralenplank komt een Chinese draak tevoorschijn. Omdat het thema tegelijk met Chinees Nieuwjaar valt, hebben we ook het verhaal van Nian gelezen en nabesproken, het monster dat wordt weggejaagd door de kleur rood en harde geluiden. Ook zijn er waaiers geknutseld, die ook nog eens van pas kwamen tijdens een optreden voor de ouders. De kinderen besloten zelf een liedje over een Chinees te willen zingen op het podium. De leerlingen stonden er zelfs op dat er niet alleen gezongen, maar ook gedanst moest worden op dit lied. Het was een succes!

20160127_101037
20160128_143605
20160218_144256
20160225_101433

Als klap op de vuurpijl hebben de kinderen Chinees gegeten. Nasi en bami stonden op het menu en de kinderen mochten van allebei proeven. Maar niet zomaar natuurlijk. Chinees eten doe je niet met mes en vork, nee, dat doen wij met stokjes! Het is ontzettend leuk om te zien hoe graag kinderen dit willen proberen en het is nog veel knapper om te zien dat sommige leerlingen al snel door hebben hoe het eten met stokjes moet. Ik durf te zeggen dat het een echt eetfestijn was!

anoniem 3
anoniem 2
anoniem 1

China is een land waar ik van ben gaan houden, na er in de zomer van 2015 een zomervakantie te hebben doorgebracht. Om mijn enthousiasme te kunnen delen met de leerlingen is leuk, maar het wordt pas echt waardevol als de kinderen het ook leuk vinden. En niks bleek minder waar. De kinderen waren enthousiast, stelden vanuit hun eigen interesse de leukste vragen en kwamen met de leukste China gerelateerde ideeën. We hebben met de hele groep zes weken lang genoten van China!

P1000211

1-10 of 26